ลองอ่าน 493 “แม่อนงค์” ปิยมิตรของ มาลัย ชูพินิจ

ลองอ่าน 493 สายธารงานป่าจาก “ครูมาลัย” นักเขียนเรื่องป่า ที่ได้รับแรงบันดาลใจจาก มาลัย ชูพินิจ

ลองอ่าน 493 รื่น ผู้หญิงของเขาและชาวคลองสวนหมาก

ลองอ่าน 493 ๕ เรื่องเอกของ  “ครูมาลัย”  เมื่อตัวอักษรมีชีวิต นอกหนังสือ

ลองอ่าน 493 “ฉาก” ในงานของ “มาลัย ชูพินิจ”

ลองอ่าน 493 Timeline ๕๗ ปี “เมืองไทย”  และชีวิตของ “ม. ชูพินิจ”

ลองอ่าน 493 สัมภาษณ์ ชนิตร์นัยน์ ณ บางช้าง บิคเคล

ลองอ่าน 493 ทบทวน-อ่านใหม่  ๑๒๐ ปีชาตกาล นักเขียนไทย มาลัย ชูพินิจ

ลองอ่าน 493 สัมภาษณ์ ขนิษฐา ณ บางช้าง บุตรคนที่ ๓ ของ มาลัย ชูพินิจ

ลองอ่าน 493 สัมภาษณ์ สุชาติ สวัสดิ์ศรี นักเขียนอาวุโส ศิลปินราษฎร

ลองอ่าน 493 สัมภาษณ์ วินัย ชาติอนันต์ ผู้จัดการ บริษัทเคล็ดไทย จำกัด

ลองอ่าน 492 ห้องเรียนที่เรียกว่าท้องฟ้าของช่างภาพสัตว์ป่า วิน-กตัญญู

แทบจะแน่ใจได้ว่าคนไทยยุคหนึ่งรู้จัก ชั่วฟ้าดินสลาย แต่งโดย “เรียมเอง” ส่วนหนอนหนังสืออีกไม่น้อยก็เคยอ่านนิยาย ล่องไพร แต่งโดย “น้อย อินทนนท์” จนน่าจะคุ้นเคยมากกว่านามของบุรุษชื่อ มาลัย ชูพินิจ

ในวาระ ๑๒๐ ปีชาตกาล สารคดี ชวนกลับมาทบทวน-อ่านใหม่

เพื่อให้สังคมไทยรู้จัก มาลัย ชูพินิจ มากขึ้น  

ลองอ่าน 493 ทบทวน-อ่านใหม่  ๑๒๐ ปีชาตกาล นักเขียนไทย  มาลัย ชูพินิจ

จากครั้งสยามแรกมีกล้องถ่ายภาพในสมัยรัชกาลที่ 5 มาถึงสมัย “นิยมไพรสมาคม” ของ นพ. บุญส่ง เลขะกุล ก่อนความตายของ สืบ นาคะเสถียร จะปลุกกระแสการอนุรักษ์ธรรมชาติที่ยังคงสืบต่อมาถึงปัจจุบัน

นิตยสาร สารคดี ในวาระขึ้นปีที่ 42 ขอนำเสนอมุมมองและเรื่องราวของช่างภาพสัตว์ป่าเมืองไทยเก้าคน เป็นตัวแทนส่วนหนึ่งของช่างภาพที่ยังมีอีกมาก ทั้งในอดีต ปัจจุบัน และหวังว่าจะเป็นแรงบันดาลใจของช่างภาพสัตว์ป่าเมืองไทยรุ่นใหม่ในอนาคต

ลองอ่าน 492 ช่างภาพสัตว์ป่าเมืองไทย Thai Wildlife Photographers

นิตยสารสารคดี ในฐานะสินค้า Made in Thailand ในวาระอายุครบ 41 ปีถ้วน อาสาพาไปทำความรู้จักหลากหลาย “สินค้าไทย” “ผลิตภัณฑ์ไทย” เป็นบันทึกประวัติศาสตร์ร่วมสมัยใกล้ตัว ผ่านสารคดีพิเศษที่ Made in Thailand ทุกชิ้น

วันนี้สินค้า “ผลิตผลคนไทยใช้เองทำเอง” หลายอย่างเริ่มก้าวสู่ตลาดโลกแล้ว

การยืนหยัดอยู่คู่สังคมไทยมายาวนานกว่าครึ่งศตวรรษ ย่อมมีแง่มุมเรื่องราวชีวิตเบื้องหลังที่น่าสนใจ

ลองอ่าน 491 Made in Thailand แบรนด์ (คน) ไทยทำเอง

ใครคือ The Other คำหนึ่งที่ได้ยินกันบ่อย ๆ คือ “คนชายขอบ” 

ชายขอบ ไม่ได้หมายถึงชายแดน แต่หมายถึงคนกลุ่มต่าง ๆ ที่มีความแตกต่างทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม ศาสนา เพศ ช่วงวัย ฯลฯ ที่ถูกสังคมให้คุณค่าว่ามีสถานะด้อยกว่าคนอื่น ๆ และถูกเลือกปฏิบัติหรือถูกกีดกันจากการเข้าถึงสิทธิและทรัพยากร 

“The Other เสียงของความหลากหลาย” จึงเป็นหัวข้อที่ค่ายสารคดี 20 หยิบยกขึ้นมาเป็นธีมการเรียนรู้ของนักสารคดีคนรุ่นใหม่เพื่อสื่อสารเสียงของกลุ่มคนที่รัฐและสังคมไทยมองเห็นพวกเขาเป็น “คนอื่น”

ลองอ่าน 490 THE OTHER เสียงของความหลากหลาย

คงมาจากการบรรจบกันของเหตุปัจจัยในช่วงต้นทศวรรษ 2530 การเมืองเริ่มเปิดกว้างในยุคนายกรัฐมนตรีมาจากการเลือกตั้งอีกครั้ง การพัฒนาประเทศไปสู่ความทันสมัยโดยเฉพาะในด้านอุตสาหกรรม ซึ่งเกิดการกอบโกยและทำลายฐานทรัพยากรของท้องถิ่น ทำให้ชาวบ้านรากหญ้าที่ด้อยโอกาสกว่าตกเป็นเหยื่อของการพัฒนา จนถึงจุดหนึ่งผู้ได้รับผลกระทบจากการพัฒนาเหล่านั้นจึงรวมตัวกันออกมาเคลื่อนไหวต่อสู้ปกป้องสิทธิ์และเรียกร้องการรับผิดชอบจากรัฐ ผู้กำหนดทิศทางการพัฒนาที่ผิดพลาด

ลองอ่าน 489 ขบวนการประชาชน

ตั้งแต่ก่อตั้งในปี 2325 “กรุงเทพฯ” ผ่านแผ่นดินมาแล้ว 9 รัชกาล

ทว่ายุคที่เป็น “หัวเลี้ยว” สำคัญของพัฒนาการนี้คือ “แผ่นดินพระมงกุฎเกล้าฯ” (รัชกาลที่ 6) กลับถูกเขียนถึงน้อยที่สุด ทั้งที่มีช่วงเวลา 15 ปี (ปี 2453-2468) 

รัชสมัย “แผ่นดินพระมงกุฎเกล้าฯ” ที่กินเวลา 15 ปี จึงมี “จุดเปลี่ยน” มากมาย และเป็นมากกว่า “ยุคทองของวรรณคดีและศิลปวัฒนธรรม” อย่างที่หลายคนเคยเข้าใจ แรงสะเทือนนี้ยังส่งผลมาถึงรัชกาลที่ ๗ อย่างไม่อาจหลีกเลี่ยง

ลองอ่าน 488 ๑๐๐ ปี วันสวรรคต พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

“hidden paradise” ผุดขึ้นในวงสนทนาระหว่างที่ทีมงานเดินทางออกจากพื้นที่โกงกางน้ำจืด ตอนกลางของทะเลสาบสงขลา เมื่อราวต้นปี 2567

เราเริ่มสำรวจพื้นที่ธรรมชาติที่ซ่อนเร้นจากการรับรู้หรือตกสำรวจ พื้นที่รอยต่อซึ่งไม่มีนิยามชัดเจนในตำราป่าไม้ โดยเฉพาะ “พื้นที่รกร้าง” ซึ่งพร้อมจะถูกโค่นถางให้โล่งเตียนได้ทุกเมื่อ ซ่อนตัวอยู่ตามพื้นที่ชุ่มน้ำ ทุ่งนา สระหนอง ตลิ่งริมแม่น้ำ รวมถึงพื้นที่สันทรายชายฝั่ง

เราอาจทำได้เพียงเก็บภาพบันทึกไว้ ก่อนความบริสุทธิ์งดงามอันน่ามหัศจรรย์เหล่านี้จะสูญหาย

ลองอ่าน 487 Hidden Paradise ก่อนธรรมชาติจะสูญหาย

ปี 2417 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้จัดแสดงสิ่งของต่างๆ เรียกว่า “ตั้งมิวเซียม” ณ หอคองคอเดีย ในพระบรมมหาราชวัง และเปิดให้ประชาชนทั่วไปเข้าชม

ถึงปี 2568 จึงเป็นวาระที่กิจกรรมของพิพิธภัณฑ์ไทยเดินทางมากว่า 150 ปีแล้ว  มีพิพิธภัณฑ์เกิดขึ้นมากมาย ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และอาจโดยใครสักคนที่หลงใหลในการเก็บสะสมและจัดแสดงวัตถุสิ่งของ 

ลองอ่าน 486 กันยายน 68 People of the Museum

เส้นทางพระป่าสยามตลอดสาย ยาวนานและยาวไกล บางยุคสมัยเป็นเพียงเรื่องเล่ามุขปาฐะ ความทรงจำ บันทึกส่วนตัว รวมถึงการเก็บหลักหลักฐานข้อมูลอย่างเป็นวิชาการ บันทึกร่องรอยความเป็นมาของพระป่าสยามที่สารคดีได้อาศัยรวบรวมประมวลความ และตามรอยเส้นทางแห่งการบำเพ็ญสมณธรรมสู่ความพ้นทุกข์ของบูรพาจารย์และพระป่ากัมมัฏฐานร่วมสมัย ไว้เป็นแหล่งความรู้เชิงปริยัติ บันดาลใจสู่การปฏิบัติ เพื่อผลปฏิเวธในท้ายที่สุด

ลองอ่าน 485 พระป่าสยาม และธรรมยุติกนิกาย

ปี 2568 วาระครบ 50 ปี ความสัมพันธ์ไทย-จีนอย่างเป็นทางการ

สารคดี ฉบับนี้นำเสนอ 50 สิ่งและคำ ซึ่งมาจากภาษาจีนหรือยืมจากภาษาจีนมาใช้ในภาษาไทยที่ปรากฏในประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม อาหาร ประเพณี ความเชื่อ ฯลฯ ที่ยังคงสืบสานและดำรงอยู่ในสังคม พร้อมพาผู้อ่านไปตามหา “รากเหง้า” ที่ซัวเถา ตามไปดูเบื้องหลังปฏิทินจีนเพื่อหัดอ่าน “ชีวิต” แล้วมองผ่านพิธีกรรมแห่งความกตัญญูต่อวิญญาณที่ “เวียนว่าย” และความ “ผันแปร” ของลูกหลานจีนในศตวรรษที่ 21

อ่านฉบับนี้เป็นมงคล มีโชคชัยสุขสวัสดิ์

ลองอ่าน 484 50 ปี 50 สิ่งและคำ ความสัมพันธ์ไทย-จีน

การเสด็จเยือนอีสานของสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพเมื่อปี ๒๔๔๙ เป็นการเสด็จตรวจราชการตามหน้าที่เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย  ห้วงเวลานั้นเป็นยุคล่าอาณานิคมของบรรดามหาอำนาจตะวันตกและการสร้างรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์ยุคเริ่มต้นของสยามด้วย

การติดตามแกะรอยทางเสด็จจึงเป็นเรื่องน่าสนุกเมื่อได้เห็นภาพเปรียบ พลวัตของสังคมตามยุคสมัย การเปลี่ยนผ่านของบ้านเมืองและผู้คน ซึ่งเล่าความตามจริงให้คนรุ่นหลังได้รู้เห็นและเป็นแหล่งอ้างอิงเมื่อกล่าวถึงอีสานกาลก่อน

ลองอ่าน 483 รอยดำรง ตามเสด็จเยือนอีสาน

พฤกษศิลป์หรือภาพวาดพฤกษศาสตร์ (botanical art) เป็นงานศิลปะที่เน้นการวาดภาพพืชด้วยความแม่นยำทางวิทยาศาสตร์ เพื่อการศึกษาวิจัยและการอนุรักษ์พันธุ์พืช มีพัฒนาการมาหลายศตวรรษ พฤษภาคม 2568 ไทยร่วมจัดนิทรรศการภาพวาดพฤกษศาสตร์นานาชาติ Botanical Art Worldwide 2025 พร้อมกับ 30 กว่าประเทศทั่วโลก มีผลงานของพฤกษศิลปินไทย 57 คนจัดแสดงเป็นโอกาสดีที่เราจะมาทำความเข้าใจกับความหมายและบทบาทของพฤกษศิลป์ ผ่านการทำงานของหลากหลายพฤกษศิลปินเพื่อรังสรรค์ผลงานอันเป็นจุดบรรจบงดงามของทั้งศาสตร์และศิลป์

ลองอ่าน 482 พฤกษศิลป์ พฤกษศิลปิน

#050404

#000000

Issues

Your Inspiring Reading Experience

ANSi by Sarakadee

Reading in other languages by opening in Chrome translate.

ANSI by "สารคดี"
แอปพลิเคชันเปิดประสบการณ์ความรู้ไม่จำกัด จัดทำโดยทีมงานนิตยสาร "สารคดี" บริษัท วิริยะธุรกิจ จำกัด 
สมัครอ่านได้ตามระยะเวลา 1, 3 , 6 เดือน และ 1 ปี

ลองอ่านในฉบับ

ANSi by Sarakadee

Categories

Social Footprints