ฉันชอบย้อมผ้าด้วยสีธรรมชาติ  สีน้ำเงินหรือครามได้จากต้นห้อม พืชท้องถิ่นของแพร่ที่มักพบตามแนวต้นไม้ใหญ่ใกล้แหล่งน้ำหรือผืนป่าอุดมสมบูรณ์  ห้อมชอบอากาศเย็นชื้น กว่าจะเก็บใบมาย้อมสีครั้งแรกต้องใช้เวลาเติบโตถึง ๘ เดือน หลังจากนั้นจะเก็บเกี่ยวได้ทุก ๓ เดือน ต้นห้อมไม่ได้ให้สีโดยตรงจากใบ ฉันต้องนำใบไปผ่านกระบวนการหมักและ “ก่อหม้อ” เพื่อเปลี่ยนสารในใบให้กลายเป็นเนื้อห้อมจึงย้อมผ้าได้

ฉันเคยคิดว่าห้อมที่คนส่วนใหญ่ใช้ย้อมผ้าเป็นห้อมธรรมชาติ แต่จริง ๆ แล้วเป็นสีเคมี กว่าจะได้เนื้อห้อมมาย้อมผ้าต้องอาศัยความอุตสาหะ และราคาผ้าย้อมห้อมธรรมชาติก็แพงกว่ามาก

ฉันหวังว่าเราจะช่วยกันดูแลสภาพอากาศไม่ให้ร้อนขึ้น ๆ จนใบห้อมเหี่ยวเฉาและตาย จะได้มีคนรู้จักห้อมและคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น

สีอื่น ๆ ที่ฉันใช้ย้อมผ้ามีสีชมพูจากครั่ง แมลงตัวจิ๋วที่ชอบกินน้ำเลี้ยงจากต้นไม้ แล้วถ่ายออกมาเป็นยางเรียกว่า “ขี้ครั่ง” หรือ “ยางครั่ง” นำมาตำ ๆ จะได้สีแดง ย้อมสีได้สองแบบ แบบแรกคือย้อมด้วยแมลงครั่งสด ๆ ฉันไม่เลือกวิธีนี้เพราะสงสาร ใช้แบบที่ ๒ คือครั่งแห้งหรือครั่งตายแล้ว ถึงจะให้เม็ดสีน้อยกว่า เหนื่อยกว่า เพราะต้องย้อมหลายครั้งก็ไม่เป็นไร ธรรมชาติมอบสีให้กับฉัน ฉันก็จะไม่ทำลายธรรมชาติ รักและดูแลกันไป