ในแวดวงสำนักพิมพ์ ชื่อ “เคล็ดไทย” เป็นที่รับรู้และคุ้นเคยกันดีว่าเป็น “สายส่ง (หนังสือ)” เจ้าสำคัญ ด้วยเคล็ดไทยทำหน้าที่จัดจำหน่ายหนังสือให้สำนักพิมพ์ไม่ต่ำกว่า ๒๐ แห่ง โดยกระจายหนังสือไปยังร้านหนังสือทั่วประเทศหลายร้อยแห่ง

ส่วนหนอนหนังสือก็จะนึกถึง “สำนักพิมพ์เคล็ดไทย” ที่โดดเด่นด้านผลิตหนังสือแนวปรัชญา ศาสนา ด้วยพื้นฐานเดิมก่อนเริ่มต้นจากร้านหนังสือ “ศึกษิตสยาม” ที่ สุลักษณ์ ศิวรักษ์ ปัญญาชนอาวุโส ก่อตั้งเมื่อปี ๒๕๑๖ ในห้วงเวลาที่พลังนักศึกษาเปลี่ยนโฉมหน้าการเมืองไทย โดยเฉพาะหลังเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม

ต่อมาร้านศึกษิตฯ ตั้ง “สายส่งศึกษิต” เพื่อจัดส่งและกระจายหนังสือจากสำนักพิมพ์ไปยังร้านหนังสือ ด้วยในยุคนั้นร้านหนังสือส่วนมากมักวางจำหน่ายแค่หนังสือพิมพ์รายวัน

สายส่งนี้เองที่กลายเป็นบริษัทเคล็ดไทย จำกัด

ในคริสต์ศตวรรษที่ ๒๑ วงการหนังสือถูกเทคโนโลยีใหม่ ๆ “ป่วน” (disruption) ไม่ต่างจากวงการอื่น ร้านหนังสืออิสระล้มหาย สำนักพิมพ์ต้องปรับตัวกับวัฒนธรรมการอ่านแบบใหม่  สารคดี ชวน วินัย ชาติอนันต์ กรรมการผู้จัดการ บริษัทเคล็ดไทย จำกัด คุยกันเรื่องอนาคตของธุรกิจหนังสือไทย โดยเฉพาะเรื่องของ “สำนักพิมพ์” “สายส่ง” และ “ร้านหนังสือ” ที่ทำงานร่วมกันมายาวนานหลายทศวรรษ

นี่คือบทสนทนาสั้น ๆ ว่า “สายส่ง (หนังสือ)” จะอยู่อย่างไร จะรอดหรือไม่และจะปรับตัวอย่างไร