ดอกจันทน์กะพ้อร่วงพรู แต่มิได้หล่นลงสู่พื้นดินทีเดียว เกสรเล็ก ๆ แดงเรื่อแกมเหลืองลอยว่อนกระจัดพลัดพรายอยู่ในอากาศที่โปร่งสะอาดหน่อยหนึ่ง เหมือนลวดลายของตาข่ายที่คลุมไตรพระ  กลิ่นและเกสรอาจจะตกลงถูกเหยียบเป็นผุยผงไปโดยผู้คนที่เข้ามาพลุกพล่านอยู่ในบ้านวันนั้น  แต่ไม่มีใครเลยจะสามารถเป็นมารทำความชอกช้ำให้แก่กลิ่นหอมหวนยวนใจของมันได้ กลิ่นที่ฟุ้งขจรอยู่ในอากาศซึ่งล่องลอยไปทั่วบริเวณบ้าน อย่างที่มันเคยฟุ้งขจรมาแล้วตลอดชีวิต...

ฉากเปิดนวนิยาย แผ่นดินของเรา ของครูมาลัย ชูพินิจ ในนามปากกา “แม่อนงค์” ทำให้นักอ่านพากันหลงรักดอกจันทน์กะพ้อจับใจนับแต่ยังไม่ทันแรกเห็น

ภาพจันทน์กะพ้อต้นสูงใหญ่สองต้นจำลองมาจากภาพบริเวณหอพระของบ้านพระยามหาอำมาตยาธิบดี (เส็ง วิรยศิริ) อดีตราชปลัดทูลฉลองกระทรวงมหาดไทย องคมนตรีในรัชกาลที่ ๖ และรัชกาลที่ ๗  บ้านที่กว้างขวาง ๒๑ ไร่ย่านยศเส บ้านที่มีตู้หนังสือสูงจดเพดานห้องที่เด็กชายกำพร้าแม่ ลูกพ่อค้าไม้จากคลองสวนหมาก กำแพงเพชร ได้พึ่งพิงอาศัย

บ้านหลังนี้ไม่เพียงเป็นฉากสำคัญใน แผ่นดินของเรา งานวรรณกรรมชิ้นเอกของครูมาลัย หากยังเป็นที่มาของนามปากกา “แม่อนงค์” และมิตรภาพอันยั่งยืนชั่วชีวิตของชาย-หญิงคู่หนึ่ง  ฝ่ายชายคือเด็กจากคลองสวนหมาก ฝ่ายหญิงคือ อนงค์นาฏ วิรยศิริ ธิดาของท่านเจ้าคุณ เจ้าของบ้านกับแม่นาฏ-ผู้เป็นภรรยา

ภาพจำที่ฝ่ายหญิงไม่เคยลืม แม้เธอล่วงสู่วัยชรา อายุกว่า ๙๐ แล้ว คือภาพเด็กชายร่างผอมกะหร่องวัย ๑๐ ขวบต้น อุ้มโอ่งและข้าวของใช้อื่น ๆ เข้ามาในบ้าน