เรื่องเล่าเหล่าตำรวจมือปราบ
Hidden (in) Museum
เรื่อง : สุชาดา ลิมป์
ภาพ : บันสิทธิ์ บุณยะรัตเวช
แปดสิบห้าปีมาแล้วที่ไทยมีตำรวจสอบสวนกลาง
นับแต่ปี ๒๔๘๔ ยุครัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้จัดระเบียบหน่วยงานตำรวจอย่างเข้มงวดเพื่อควบคุมอำนาจรัฐ
โดยตั้ง “กองสอบสวนกลาง” จัดการคดีความมั่นคงและอาชญากรรมซับซ้อนเพื่อป้องกันและปราบปรามการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์และภัยต่อความมั่นคงของรัฐบาลทหาร กระทั่งปี ๒๔๙๑ ยกฐานะเป็น “กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง” หรือ CIB (Central Investigation Bureau)
จวบปี ๒๕๖๘ มีการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์กองบัญชาการตํารวจสอบสวนกลาง ที่ชั้นล่างสุดของอาคารพิทักษ์สันติ ปลุกใจผู้มาเยือนตั้งแต่ทางเข้าด้วยตัวแทน “หนุมานกองปราบ” หุ่นสวมเครื่องแบบภาคสนามของหน่วยปฏิบัติการพิเศษหนุมาน กองปราบปราม นำเข้าสู่พื้นที่ภายในซึ่งแบ่งเป็นสามส่วน
เริ่มจาก “Who We Are” เล่าวิวัฒนาการจนปัจจุบันปรับโครงสร้างเป็นตำรวจส่วนกลางทำงานสืบสวนแบบเชิงรุก เน้นคดีสำคัญ เช่น คดีอุกฉกรรจ์ ปราบปรามผู้มีอิทธิพล การค้ามนุษย์ อาชญากรรมข้ามชาติ ฯลฯ ภายใต้ ๑๒ กองบังคับการ [กองบังคับการปราบปราม, กองบังคับการปราบปรามการค้ามนุษย์, กองบังคับการตำรวจทางหลวง, กองบังคับการปฏิบัติการพิเศษ, กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ, กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับการคุ้มครองผู้บริโภค, กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี, กองบังคับการป้องกันปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ, กองบังคับการตำรวจน้ำ, ศูนย์ฝึกอบรมกองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง และกองบังคับการตำรวจรถไฟ (แต่หน่วยงานนี้ถูกยุบเลิกตามพระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๕)] แต่ละหน่วยมีความสามารถคลี่คลายคดีเฉพาะทาง แล้วถ้าใครฝันอยากเป็นหนุมานกองปราบก็มีห้องถ่ายรูปให้ลองสวมเครื่องแบบแล้วสแกน QR Code รับไฟล์ภาพถ่ายเป็นที่ระลึก
ดีสุดคือ “What We Do” จัดแสดงวิถีตำรวจสอบสวนกลาง เผยเครื่องมือปฏิบัติภารกิจจำพวกปืนสำหรับอาชญากรรมซับซ้อน จำลอง “ห้องสอบสวน” ซึ่งมีขนาดและบรรยากาศสมจริงให้ผู้ชมมองผ่านห้องกระจกเห็นพื้นที่คับแคบชวนอึดอัดขณะถูกสอบสวน มีเกมให้เล่นแกะรอยคดีจากพยานบุคคลและวัตถุพยาน เช่น เงิน นาฬิกา รถยนต์ รองเท้า ฯลฯ เพื่อสืบว่าเป็นร่องรอยคดีใด ระหว่างคดีเชอรี่ แอน ปี ๒๕๒๙, คดีอุ้มฆ่าแม่ลูกตระกูลศรีธนะขัณฑ์ปี ๒๕๓๗, คดีทุจริตธนาคาร BBC ที่ยืดเยื้อ ๒๘ ปี ตั้งแต่ ปี ๒๕๓๙, คดีสังหาร ผอ. อสมท แสงชัย สุนทรวัฒน์ ปี ๒๕๓๙, คดีกราดยิงชิงทองลพบุรีปี ๒๕๖๓ หรือคดี “ฉุย เขาจันทร์” ปี ๒๕๖๕ โดยทุกคดีปิดแฟ้มไปแล้ว
ยังมีวีดิทัศน์ฉายคดีกราดยิงในห้าง Terminal 21 ที่โคราชปี ๒๕๖๓ เหตุการณ์สะเทือนขวัญที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ไทยโดยมีหน่วยหนุมานร่วมลงพื้นที่ช่วยตัวประกัน สะท้อนการทำงานที่ต้องอาศัยความไวและเทคนิคพิเศษจัดการปัญหาอันมีผลกระทบต่อประชาชนหมู่มาก
ส่งท้ายด้วยห้อง “Whom Do We Remember” รำลึกถึงตำรวจสอบสวนกลางผู้พลีชีพในคดีอุกฉกรรจ์ซึ่งได้รับจารึกนามนับแต่ปี ๒๕๒๒-๒๕๖๖ เป็นห้องที่สั่นสะเทือนใจเคล้ารู้สึกขอบคุณ
ทุกมุมจัดแสดงซ่อนแง่คิด บางแฟ้มคดีชวนตระหนักถึงกระบวนการยุติธรรมที่ตัดสินผิดพลาดทำลายผู้บริสุทธิ์ ของบางชิ้นจากกองบังคับการตำรวจรถไฟก็ชวนเสียดายภาพทรงจำที่เคยมีตำรวจเดินตรวจตราความปลอดภัยตลอดขบวนเสมอ
ซุกอยู่ตรงไหนของพิพิธภัณฑ์...ต้องมาดู
พิพิธภัณฑ์กองบัญชาการตํารวจสอบสวนกลาง
๑๑๐๖ อาคารพิทักษ์สันติ ถนนพหลโยธิน แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพฯ ๑๐๙๐๐
เปิดทุกวันจันทร์-วันศุกร์ ในวัน-เวลาราชการ
โทร. ๐-๒๕๑๓-๙๑๙๗ และ ๐๖-๕๘๒๗-๐๙๐๒