ชายคนหนึ่งพาหมาป่า แพะ และกะหล่ำปลี กลับบ้านระหว่างทางต้องข้ามแม่น้ำ แต่เรือข้ามฟากลำเล็ก รับน้ำหนักได้แค่คนกับสิ่งของอีกหนึ่งอย่างเท่านั้น

อุปสรรคก็คือ ถ้าหมาป่าอยู่กับแพะตามลำพัง หมาป่าจะกินแพะ 

ถ้าแพะอยู่กับกะหล่ำปลีตามลำพัง แพะก็จะกินกะหล่ำปลี

ชายคนนั้น (หรือผู้อ่าน) จะพาหมาป่า แพะ กะหล่ำปลี ลงเรือข้ามแม่น้ำไปอย่างไรดี จึงจะไม่มีอะไรถูกกินไปเสียก่อน

พาหมาป่าลงเรือไปก่อน แพะจะกินกะหล่ำปลี

พากะหล่ำปลีไปก่อน หมาป่าจะกินแพะ

เพราะฉะนั้นคงต้องพาแพะไปก่อน  พายเรือกลับมา แล้วคิดต่อว่าเที่ยวต่อไปจะพาอะไรไปฝั่งโน้น

แต่เราจะพบว่าพาอะไรไปก็ไม่ได้ พาหมาป่าไปก็กินแพะ พากะหล่ำปลีไปก็ถูกแพะกิน

คนที่หาตอบคำถามส่วนใหญ่จะติดอยู่จุดนี้ เหมือนมาถึงทางตันเสียแล้ว

ประตูคำตอบจะเปิด เมื่อก้าวพ้นกับดักความคิดที่ว่า พาข้ามไปฝั่งโน้นได้เท่านั้น

เพราะจริง ๆ เราพาข้ามกลับมาได้ด้วย !

ดังนั้นเที่ยวต่อไปก็ให้พาหมาป่าไป แล้วพาแพะกลับมาพากะหล่ำปลีข้ามไปอยู่กับหมาป่า แล้วกลับมารับแพะข้ามไปเป็นตัวสุดท้าย หรือจะพากะหล่ำปลีไป พาแพะกลับมา พาหมาป่าข้ามไปอยู่กับกะหล่ำปลี แล้วกลับมารับแพะ ก็ได้ทั้งสองวิธี

กุญแจสำคัญคือการพาแพะกลับมา

แรงต้านคือความรู้สึกว่าลงแรงพาไปก่อนแล้ว ไม่อยากเสียเปล่า แต่ถ้ายอมรับความจริงว่าเป็นทางตัน ไปต่อไม่ได้ก็ต้องยอมถอยเพื่อให้สามารถไปต่อ

ชวนให้นึกถึงสำนวน “ถอยหลังเข้าคลอง”

สำนวนไทยที่มาจากเมื่อครั้งวิถีชีวิตคนไทยยังพึ่งพาเรือสัญจร พายเรือไปตามคลองเล็ก ๆ เหมือนตรอกซอกซอย ก่อนออกสู่แม่น้ำใหญ่ ซึ่งเปรียบได้กับการก้าวสู่โลกที่เจริญ และทันสมัย

“ถอยหลังเข้าคลอง” จึงมักใช้เตือนถึงการทำอะไรที่เหมือนเดิมและล้าหลัง มักเขียนเพี้ยนไปเป็น “ถอยหลังลงคลอง” หรือ “ลงคู” ซึ่งกลายเป็นรถยนต์ถอยหลังตกคลองไปเสีย

ลองสมมุติเล่น ๆ ให้หมาป่าเป็นตัวแทนของธรรมชาติ แพะเป็นตัวแทนของความก้าวหน้า และกะหล่ำปลีเป็นตัวแทนของทรัพยากร

ธรรมชาติควบคุมความก้าวหน้า ขณะที่ความก้าวหน้าสูบกินทรัพยากร

ทุกวันนี้เราตั้งเป้าแต่จะเอาความก้าวหน้าลงเรือข้ามฝั่งไปให้ได้ โดยหลงลืมอีกสองสิ่ง จนอาจมาถึงทางตันของมนุษยชาติ

ทั้งภัยพิบัติรุนแรงทางธรรมชาติ ความทรุดโทรมของทรัพยากร โรคระบาดใหม่ ฯลฯ

หรือถึงเวลาที่เราต้องยอมถอยหลังเข้าคลอง 

พาธรรมชาติและทรัพยากรนำหน้าข้ามฝั่งให้รอดก่อน ค่อยมาดูว่าเราจะพาความก้าวหน้าลงเรือตามหลังไปอย่างไรดี