อาจารย์ยังเสริมอีกว่า “ดิฉันสังเกตว่าในวรรณคดีต่าง ๆ ไม่ว่าจะได้รับอิทธิพลจากอินเดีย หรือเรื่องในท้องถิ่นของเรา มนุษย์ไม่ได้เห็นนาคเป็นความลึกลับที่ไม่รู้ว่ามีจริงหรือไม่มีจริงอย่างภูตผีปีศาจ แต่ยอมรับว่าเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีอยู่จริงในมิติเดียวกัน คือในโลก เพียงแต่ไม่ใช่มนุษย์ ถึงกระนั้นก็มีความสัมพันธ์กันได้ ตำนานเก่าแก่ของขอมก็พูดถึงกษัตริย์ที่ได้นางนาคเป็นชายา ตำนานในแหลมทองสร้างนาคให้เป็นชนเผ่าที่มีความศักดิ์สิทธิ์ มีอำนาจบางอย่างเหนือธรรมชาติและเหนือมนุษย์ บันดาลสิ่งดีหรือร้ายก็ได้แก่มนุษย์ ถ้ามนุษย์ทำผิดกับพวกเขาก่อน เขาก็มีสิทธิ์ลงโทษ ถ้าดีกับเขาเขาก็ทำคุณให้

“ทุกวันนี้คนไทยจำนวนมากก็ยังมีความเชื่อแบบนี้จึงบูชาพญานาคกันหลากหลาย ทั้ง ๆ ที่ไม่ใช่คติทางพุทธศาสนา แต่พัฒนาจากความเชื่อท้องถิ่นที่น่าจะมีก่อนเรารับพุทธศาสนาเข้ามา เมื่อดิฉันสังเกตเห็นความเกี่ยวข้องดังกล่าว จึงวางโครงเรื่องสร้างความผูกพันระหว่างมนุษย์และนาค”

ตลอดชีวิตการทำงานมานานกว่า ๓๐ ปี อาจารย์วินิตา ดิถียนต์ มีผลงานเขียนนิยายจำนวนมหาศาล ทั้งจากนามปากกา “ว.วินิจฉัยกุล” “แก้วเก้า” รวมทั้งนามปากกาอื่น ๆ  หลายเรื่องได้รับยกย่องให้เป็นผลงานระดับขึ้นหิ้ง กลายเป็นหนังสือในดวงใจของแฟน ๆ ที่ติดตามอ่าน แต่สำหรับผู้ชื่นชอบ นาคราช เป็นพิเศษ อาจอยากรู้ว่าผู้เขียนรู้สึกอย่างไรกับนิยายยุคต้นเรื่องนี้

“เป็นเรื่องหนึ่งที่รู้สึกว่าสร้างตัวละครเอกฝ่ายชายได้น่าพอใจ มีอำนาจ มีความเด่นและความร้ายซับซ้อนกัน คนอ่านชอบมาก น่าเสียดายตอนนั้นดิฉันยังมีวุฒิภาวะค่อนข้างน้อย ถ้าเขียนนิยายรักต้องจบแฮปปี้เอนดิง หากเขียนตอนนี้คงเพิ่มความซับซ้อนมากขึ้น อาจทำให้นาคราชในเรื่องกลายเป็นสัญลักษณ์ของวัฒนธรรมที่เสื่อมสูญ จำต้องยุติคำสาป นางเอกก็กลับมาในโลกของตัวเองได้ แต่เชื่อว่าคนอ่านคงไม่ชอบเท่าแบบเดิม เพียงแต่แบบใหม่นี้จะดูคลาสสิกกว่าค่ะ”

หลังจากนิยาย นาคราช ได้รับการตีพิมพ์สู่ท้องตลาด ยังคงมีผู้เขียนนิยายและผู้ผลิตละครโทรทัศน์เนื้อหาเกี่ยวกับพญานาคออกมาอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบันอาจารย์วินิตามองปรากฏการณ์นี้ว่า

“จะเกี่ยวกับนิยาย นาคราช หรือไม่ก็ไม่ทราบ ไม่เคยมีใครบอกว่าเขาได้แรงบันดาลใจจากเรื่องนี้ ส่วนตัวดิฉันคิดว่า ส่วนหนึ่งมาจากความนิยมนับถือพญานาคที่แพร่หลายขึ้นมากในระยะหลังจากนิยายเรื่องนี้จบไปนานหลายปี อาจเป็นความแพร่หลายของลูกไฟพญานาคในแม่น้ำโขง พญานาคที่คำชะโนด หรือลัทธิบูชาพญานาคเป็นที่นิยมหลังจากความเชื่อเช่นจตุคามรามเทพซาลงแล้ว”

อย่างไรก็ตามเจ้าของผลงานนิยาย นาคราช เผยว่าไม่เคยเดินทางไปสักการะตามวัดหรือแหล่งใด ๆ ที่เชื่อว่าเกี่ยวพันกับความศักดิ์สิทธิ์ของพญานาค

“ไม่เคยไปที่ไหนเลยสักแห่งค่ะ ดิฉันเป็นพุทธศาสนิกชน ถือไตรสรณคมน์ คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ แต่ก็ไม่ได้คัดค้านหรือต่อต้านผู้อื่นที่นับถือพญานาคนะคะ เป็นเรื่องความเชื่อและศรัทธาส่วนบุคคล เราควรให้เกียรติซึ่งกันและกัน”

อาจารย์วินิตากล่าวทิ้งท้าย “ดิฉันเชื่อว่าศรัทธาในพุทธศาสนาและความเชื่อที่สืบเนื่องมาจากท้องถิ่นบางทีก็แยกไม่ออก คนไทยนับถือควบคู่กัน ที่บ้านดิฉันก็มีศาลพระภูมิ ศาลเจ้าที่ มีรูปท้าวหิรัญพนาสูร (ท้าวหิรัญฮู) มีเทวรูปพระคเณศที่กรมศิลปากรสร้าง ดิฉันให้คำอธิบายกับตัวเองว่า เราไหว้พระรัตนตรัยด้วยความเคารพสูงสุด เปรียบเทียบได้กับกราบไหว้พ่อแม่ผู้บังเกิดเกล้า แต่ก็ไม่เสียหายถ้าจะยกมือไหว้ลุงป้าน้าอา หรือเพื่อนบ้านอาวุโสเวลามีเหตุให้พบเจอ ไม่ได้ทำให้ความเคารพที่มีต่อพ่อแม่น้อยลงไปค่ะ”