Image

บ็อบ โฮป ณ ดอนเมือง

Cold War Untold Frame

อ่านภาพ : สุเจน กรรพฤทธิ์
ภาพ : U.S. Air Force Photo

ในยุคสงครามเย็นซึ่งกินเวลาอย่างน้อยตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ ๒ จนถึงทศวรรษ ๑๙๘๐ การขับเคี่ยวระหว่างสหรัฐอเมริกา (ค่ายโลกเสรี) กับสหภาพโซเวียต (ค่ายคอมมิวนิสต์) นอกจากรบแบบเลือดตกยางออกในสมรภูมิเวียดนาม ลาว อีกแนวรบที่สู้กันอย่างหนักคือ แนวรบด้านวัฒนธรรม

โดยเฉพาะด้านการบำรุงขวัญกำลังรบรัฐบาลอเมริกันให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มาก ด้วยมีกำลังทหารประจำอยู่แทบทุกทวีป โดยเฉพาะในสมรภูมิอย่างเวียดนามนั้นมีทหารอเมริกันนับแสนนายช่วยรัฐบาลเวียดนามใต้รบกับรัฐบาลเวียดนามเหนือ โดยทหารอเมริกันส่วนหนึ่งยังเข้ามาประจำการตามฐานทัพในไทยด้วย เมื่อถึงช่วงเทศกาลคริสต์มาส รัฐบาลอเมริกันก็ต้องเสิร์ฟความสุขมาปลอบขวัญกันถึงแนวหน้า

บ็อบ โฮป (Bob Hope,1903-2003) นักแสดงตลกระดับตำนานเป็นหนึ่งในเครื่องมือนั้น

บ็อบเป็นคนอังกฤษ เกิดวันที่ ๒๙ พฤษภาคม ค.ศ. ๑๙๐๓ ย้ายตามครอบครัวมาตั้งรกรากในสหรัฐอเมริกาตั้งแต่อายุ ๔ ขวบ ทำงานทุกอย่าง ตั้งแต่เด็กส่งของไปจนถึงนักมวย เพื่อหารายได้จุนเจือครอบครัว  ช่วงทศวรรษ ๑๙๓๐ บ็อบเริ่มอาชีพนักแสดงตลก นักเต้นมีงานใน “ละครเพลงบรอดเวย์” ที่มีบทเพลงติดหู มีบทพูด ท่าเต้นที่สนุกสนาน ได้รับความนิยมตามโรงละครบนถนนบรอดเวย์ (Broadway) ในนครนิวยอร์ก

ปลายทศวรรษ ๑๙๓๐ ถึงต้นทศวรรษ ๑๙๔๐ บ็อบมีชื่อมากขึ้นจากรายการวิทยุ​ The Pepsodent Show Starring Bob Hope ทางสถานี NBC เขายังจับคู่กับ บิง ครอสบี (Bing Crosby, 1903-1977) ซูเปอร์สตาร์ของฮอลลีวูด แสดงตลก จนประสบความสำเร็จจากหนังตลกแนวผจญภัยตระกูล Road to... เช่น Road to Singapore (ค.ศ. ๑๙๔๐), Road to Morocco (ค.ศ. ๑๙๔๒), Road to Rio (ค.ศ. ๑๙๔๗) ฯลฯ

สิ่งที่พาโฮปมาถึงเมืองไทยคืองานที่เขาทำตั้งแต่ช่วงสงครามโลกครั้งที่ ๒ กับ United Service Organizations (USO) องค์กรที่ตั้งขึ้นเพื่อปลอบขวัญทหารในช่วงสงครามเย็น เขายังคงทำงานนี้ต่อมา ทำให้ได้มาแสดงให้ทหารอเมริกันที่ประจำการในไทยดูด้วย โดยระหว่าง ค.ศ. ๑๙๖๖-๑๙๗๑ บ็อบมาเมืองไทยทุกปี

ผมพบภาพใบหนึ่งที่บันทึกเหตุการณ์นี้โดยบังเอิญ ในภาพบ็อบยืนอยู่กับสุภาพสตรี มือถือหมวกที่ปักว่า “BOB HOPE THAILAND 1968” ด้านหลังมีป้าย SA WADDEE ติดอยู่ ซึ่งน่าจะเป็นการสะกดทับศัพท์เสียงไทยโดยคนอเมริกัน หลังภาพมีข้อความ “ร้อยโทหญิง วิเวียน ชาวเยอรมัน อวดภาพหมวกที่เขียนหน่วยต้นสังกัด 6th Aerial Port Squadron ให้บ็อบ โฮป ดู ระหว่างเยี่ยมชมฐานทัพอากาศดอนเมือง ประเทศไทย, ๒๘ ธันวาคม ค.ศ. ๑๙๖๘” ทั้งนี้ภาพนี้ถ่ายช่วงปลายเดือนธันวาคม ค.ศ. ๑๙๖๘ เข้าใจว่าเป็นส่วนหนึ่งในโครงการ Christmas Show 68 ที่เขาตระเวนไปแสดงตามฐานทัพอเมริกันในไทยแทบทุกแห่ง

ถ้ามองภาพรวมจะพบว่า ค.ศ. ๑๙๖๘ เกิดเหตุการณ์สำคัญหลายเรื่อง เช่น การรุกใหญ่วันตรุษญวน (Tet Offensive) ของทหารเวียดนามเหนือในเวียดนามใต้จนมีผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตจำนวนมาก ในสหรัฐฯ มีการลอบสังหารสาธุคุณ มาร์ติน ลูเทอร์ คิง จูเนียร์ ฯลฯ

ท่ามกลางสถานการณ์โลกที่ร้อนระอุบทบาทของบ็อบกลายเป็นฉากหนึ่งในสงครามเวียดนาม

ไม่ว่าเขาจะถูกตัดสินในภายหลังว่าอย่างไรก็ตาม