พิพิธภัณฑ์บ้านอองโตนี
ANTONY HOUSE
MUSEUM & EXHIBITION
เรื่อง : ธนาพล อิ๋วสกุล
ภาพกราฟิก : เบญจมาส วินิจจะกูล
พิพิธภัณฑ์บ้านอองโตนี ที่พำนักสุดท้ายของ ปรีดี พนมยงค์ คือความพยายามสืบสานความคิดและผลงานของปรีดีกับเพื่อนร่วมอุดมการณ์ และบันทึกประวัติศาสตร์นอกกระแส โดยเฉพาะประวัติศาสตร์ของผู้ถูกเนรเทศ ขณะเดียวกันก็ส่งต่อความหวังสำหรับผู้ที่ต้องการเปลี่ยนแปลงสังคมไปสู่สิ่งที่ดีกว่า...
ห้องอยุธยา
ห้องพักซึ่งอยู่บริเวณชั้น ๒ ของอาคาร จัดแสดงชีวิตของปรีดีในฐานะสามัญชนที่เติบโตมาในอยุธยา ตกแต่งด้วยลวดลายผ้าขาวม้า ขันอาบน้ำ โอ่งน้ำ
ห้องรับแขก
ปรีดีและครอบครัวใช้เป็นห้องอเนกประสงค์ ไม่ว่าจะฟังวิทยุตอนเช้า รับประทานอาหาร อ่านหนังสือพิมพ์ รวมทั้งรับแขกจากทั่วสารทิศ นอกจากเก้าอี้หวายที่ปรีดีนั่งแล้ว ยังมีเอกสารสำคัญ เช่น จดหมายโต้ตอบระหว่างปรีดีกับบุคคลต่าง ๆ เสียงปรีดีให้สัมภาษณ์ ไดอะรีของ พูนศุข พนมยงค์ รวมทั้งภาพถ่ายของบุคคลที่เคยมาเยือนบ้านหลังนี้
ห้องโถง
ที่กำแพงมีประกาศคณะราษฎรที่เขียนโดย ปรีดี พนมยงค์ การแต่งตั้งปรีดีเป็นรัฐบุรุษอาวุโส ซึ่งต่อมาปรีดีกลับถูกหมายจับเป็นอาชญากร จัดแสดงใบปลิวกล่าวหากรณีสวรรคต หนังสือประกาศจับ หมวก ไม้เท้า และเสียงของปรีดี
ห้องทำงาน
จำลองบรรยากาศการทำงาน พร้อมกับจัดแสดงเป็นห้องสมุดและหอจดหมายเหตุขนาดย่อม ที่รวมผลงานของปรีดี ทั้งหนังสือและต้นฉบับลายมือ รวมทั้งของใช้ เช่น พิมพ์ดีด แว่นตา อนุสาร อ.ส.ท. ฉบับพระนครศรีอยุธยา ที่ปรีดีอ่านด้วยความระลึกถึงบ้านเกิด ๑ วันก่อนถึงแก่อสัญกรรม
ห้องทำเนียบท่าช้าง
ในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ปรีดีใช้ทำเนียบท่าช้างเป็นที่พำนัก การตกแต่งห้องพักนี้จึงเน้นที่ความสมัยใหม่ รวมทั้งบันทึกเรื่องราวและศิลปะในห้วงเวลานั้นไว้ด้วย ซึ่งอยู่ชั้น ๒ คู่กับห้องอยุธยา
ห้องหมายเลข ๑๑๒
มาตรา ๑๑๒ ไม่ได้เป็นเพียงแค่กฎหมายมาตราหนึ่ง แต่เป็นเครื่องมือสำคัญในการทำลายล้างทางการเมืองด้วย ห้องเก็บของเล็ก ๆ นี้เป็นพื้นที่จัดแสดงเกี่ยวกับผู้ต้องหาคดี ๑๑๒ ในมิติต่าง ๆ
ลานนอกประวัติศาสตร์
ใช้เป็นพื้นที่จัดกิจกรรมกลางแจ้ง และจัดแสดงนิทรรศการของผู้ถูกกีดกันออกจากประวัติ-ศาสตร์ไทย ทั้งการเนรเทศ จับกุมคุมขัง ไปจนถึงการล้อมปราบและอุ้มหาย
ห้องนอน
จัดเป็นห้องที่ระลึกและใคร่ครวญความเปลี่ยนแปลงของสังคมการเมืองไทย ดังข้อเขียนของปรีดีเรื่องความเป็นอนิจจังของสังคม มีธงชาติไทยผืนเดียวกับที่ใช้ในงานฌาปนกิจปรีดี เพื่อระลึกถึงความรักชาติบ้านเมืองของปรีดีจนนาทีสุดท้าย
ห้องกวางโจว
ห้องพักอยู่ชั้นล่างของบ้านอองโตนี จัดแสดงเรื่องราวชีวิต ๒๑ ปีในสาธารณรัฐประชาชนจีนของปรีดี การตกแต่งและวัสดุ เน้นแนวตะวันออก