ตุ๊กตาบาร์โหน Hand Grip
สไตล์บ้านนาต้นจั่น
คิด - cool
เรื่อง : สุชาดา ลิมป์ ภาพ : บันสิทธิ์ บุณยะรัตเวช
สนับสนุนการลงพื้นที่ :
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษ
เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน)
สมัยที่บ้านนาต้นจั่น ตำบลบ้านตึก อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย ยังห่างไกลความเจริญ ไม่มีกระทั่งนมโรงเรียนให้เด็กนักเรียนดื่ม หลวงพ่อที่วัดนาต้นจั่นคิดทำบาร์โหนด้วยไม้เสาไว้ให้เด็กออกกำลังยืดร่างกายจะได้เติบโตแข็งแรง
ต่อมา วงษ์ เสาฝั้น เห็นเด็ก ๆ เล่นเพลินจึงนึกสนุกย่อส่วนบรรยากาศตรงหน้าเป็นของเล่น แรกทดลองใช้กระดาษแข็งก่อนแปรเป็นวัสดุไม้บาง ๆ
ครั้นปี ๒๕๖๐ ตาวงษ์เสียชีวิตในวัย ๙๐ ปี ลูกชายสานต่อภูมิปัญญาพ่อ ใช้เครื่องมือจากการประกอบอาชีพทำเครื่องประดับจิวเวลรี ปรับวัสดุเป็นไม้สัก-ไม้เศรษฐกิจขึ้นชื่อของชาวสุโขทัย ส่งให้บาร์โหนมีน้ำหนักมั่นคง ปรับขนาด รูปทรง ให้สมมาตร เพื่อให้ตุ๊กตารูปคนเคลื่อนไหวโหนข้ามบาร์ได้ดี
ปัจจุบันชุมชนโด่งดังจากการรวมกลุ่มกันเปิดรับนักท่องเที่ยวในฐานะโฮมสเตย์บ้านนาต้นจั่น “ตุ๊กตาบาร์โหน” จึงได้รับการบอกต่อเป็นหนึ่งในของดี-สิ่งประดิษฐ์ที่ระลึกจากชุมชน
“ตอนแรกทำเป็นของเล่น ผู้เล่นต้องใช้กำลังแขนบีบที่ด้านล่างของไม้ก็คือส่วนปลายของเสาบาร์ ตุ๊กตาที่อยู่กลางบาร์ก็จะแกว่งไกวเหมือนคนกำลังโหนบาร์ ถ้าเล่นจนคล่องจะทำให้ตุ๊กตาตีลังกากลับหลังท่าทางต่าง ๆ ได้ ๑๑ แบบ เป็นการผสมผสานกับท่ากายบริหารของยิมนาสติก จนวันหนึ่งมีคุณหมอจากสำนักงานสาธารณสุขอำเภอศรีสัชนาลัย มาเยี่ยมชุมชนแล้วเห็นว่าตุ๊กตาบาร์โหนมีขนาดและน้ำหนักเหมาะมือจึงบอกชาวบ้านว่านี่ไม่ใช่แค่ของเล่นนะ แต่คืออุปกรณ์แบบเดียวกับที่คุณหมอแนะนำให้ผู้มีปัญหากล้ามเนื้ออ่อนแรง นิ้วล็อก นิ้วชา ใช้แรงบีบเป็นประจำเพื่อบริหารมือและเพิ่มกำลังแขน จากที่แค่เห็นท่าทางตลก ๆ ของตุ๊กตาตอนโหนบาร์ก็สนุกแล้ว ตอนนี้เลยยิ่งมีประโยชน์ใหญ่”
สยาม ละอองทรง
ชาวชุมชนบ้านนาต้นจั่น