492 ห้องเรียนที่เรียกว่าท้องฟ้าของช่างภาพสัตว์ป่า วิน-กตัญญู

“ช่างภาพที่เข้าไปถ่ายรูปในป่าแล้วชอบเหน็บขยะทิ้งไว้ตามต้นไม้ ผมรู้สึกแย่นะ คนทำงานผูกพันกับสัตว์ป่าควรช่วยกันทำให้มันถูกต้องมากกว่า

“ภาพนกบางรูป ผมเห็นแล้วก็พอรู้ว่าต้องมีการรบกวนนก ทั้งที่จริง ๆ ช่างภาพสามารถศึกษาค้นคว้าข้อมูลก่อนได้ แต่บางคนเลือกไม่ทำ ตั้งกล้องใกล้นกแบบนั้นเพียงเพราะอยากได้รูป

“สำหรับช่างภาพสัตว์ป่า อย่างแรกเราต้องเคารพธรรมชาติ ช่างสังเกต และเปิดกว้างกับมุมมองใหม่ ๆ”

หลังคุยกับ “วิน” กตัญญู วุฒิชัยธนากร ช่างภาพสัตว์ป่า วิทยากรบรรยายด้านธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และนักศึกษาภาควิชาสัตววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วม ๑ ชั่วโมง (ผ่านวิดีโอคอล) ทำให้เราเข้าใจว่า เขาไม่ใช่เพียงเด็กหนุ่มที่รักธรรมชาติ แต่ยังคุยสนุก ตรงไปตรงมา มีพลังความเยาว์วัย มีแพสชันที่จะทำงานเรื่องสิ่งแวดล้อม และพร้อมวิพากษ์คนคิดทำลายธรรมชาติโดยมีผลประโยชน์ตนเป็นที่ตั้ง

วินคือเจ้าของภาพถ่าย The Beauty of the Baleen วาฬบรูด้ากำลังอ้าปากกินปลากะตักบริเวณอ่าวไทย ซึ่งได้รับรางวัลชนะเลิศ Wildlife Photographer of the Year 2022 ประเภทเยาวชน จากพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติ กรุงลอนดอน ก่อนหน้านั้นหลายปี เด็กชายกตัญญูวัย ๗ ขวบเข้าป่าเข้าพงไปศึกษาธรรมชาติกับมูลนิธิธรรมชาติศึกษาและสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (Bird Conservation Society of Thailand - BCST) และเริ่มฝึกถ่ายรูปเพื่อเก็บชนิดให้ครบอยู่ราว ๔-๕ ปี

“ผมเก็บภาพได้ประมาณ ๗๐๐ กว่าชนิด เริ่มรู้สึกว่าบางครั้งได้ถ่ายรูปมา แต่ก็ต้องไปต่อ ๆ เพื่อเก็บชนิดนกให้ได้มากสุด ซึ่งผมคิดว่ายังถ่ายได้ดีกว่านี้ อยากได้ภาพที่สวยขึ้นเรื่อย ๆ เลยรู้ว่าตัวเองน่าจะแฮปปี้กับการถ่ายภาพนกมากกว่าตามเก็บชนิดนก พอผมไปกับเพื่อนที่ถ่ายรูปด้วยกันที่แก่งกระจาน กลายเป็นผมใช้เวลาเกือบทั้งวันนั่งถ่ายภาพแมลงปอตัวเดียว ได้ใช้ความคิด รู้สึกชิลดี เห็นแสงสวย ๆ คิดว่าจะถ่ายทอดบรรยากาศแบบนั้นออกมาอย่างไร”

ปัจจุบันเขายังดูนกและจำแนกชนิดของนกอยู่แต่อาจน้อยลงเพราะขอบข่ายความสนใจธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมขยายกว้างขึ้น เมื่อวินขยับปีกออกนอกรัง ได้เรียนถ่ายรูปกับช่างภาพสัตว์ป่ามืออาชีพ ณรงค์ สุวรรณรงค์ รู้จัก ISO ความเร็วชัตเตอร์ จุดตัดเก้าช่อง ฯลฯ ฝีมือถ่ายรูปของเขาก็พัฒนาไปตามธรรมชาติ พร้อมไอเดียมากมาย กลายเป็นว่าห้องเรียนของวินกว้างเท่ากับท้องฟ้าไม่ต่างจากวิถีบินของนกสักตัว

The Beauty of Baleen

วาฬในโลกจำแนกเป็นสองกลุ่มหลัก ๆ ได้แก่ วาฬมีฟัน (toothed whales) เช่น วาฬหัวทุย โลมาชนิดต่าง ๆ และวาฬมีแผ่นกรองหรือวาฬบาลีน (baleen whales) เช่น
วาฬสีน้ำเงิน วาฬบรูด้า วาฬมีฟันจะล่าสัตว์ เช่น ปลา
แมวน้ำ หมึก สัตว์จำพวก crustaceans ต่างจากวาฬบาลีน ซึ่งอาหารจำกัดอยู่แค่สัตว์ขนาดเล็ก เช่น ปลาขนาดเล็ก ลูกปลาวัยอ่อน เคย แพลงก์ตอน เมื่อวาฬบาลีนอ้าปากกินเหยื่อ น้ำทะเลจำนวนมากจะเข้าไปด้วย โดยลิ้นจะดันน้ำออก และโครงสร้างพิเศษที่เรียกว่า “บาลีน” จะดักเหยื่อไว้ไม่ให้ไหลออกไปพร้อมน้ำ ภาพระยะใกล้ของแผ่นบาลีนของวาฬบรูด้า (Bryde’s whale) ทำให้เห็นปลากะตักติดอยู่ชัดเจน ผมเห็นบาลีนบ่อยจนรู้สึกว่าน่าสนใจไม่เเพ้รูปร่างและขนาดของวาฬ ซึ่งคงมีคนจำนวนไม่น้อยไม่เคยเห็น

Canon EOS 90D + Sigma 150-600mm
F5.6-6.3 c DG OS HSM
600mm 1/6400s ISO 640 f/6.3 WB Daylight

ภาพวาฬบรูด้ากินปลากะตักที่ได้รับรางวัล มีไอเดียการถ่ายทอดน่าสนใจยิ่ง

“ผมเห็นวาฬบรูด้ามานานและบ่อย มันขึ้นใกล้ ๆ ตัวเลย จริง ๆ ผมอยากลองถ่ายรูปที่ไม่ตรงกับบรรทัดฐานด้วย หนึ่งในสิ่งที่ผมได้ยินประจำคือ ภาพที่ดูไม่รู้เรื่อง หรือขาด ๆ เกิน ๆ เป็นภาพไม่สวย แต่ผมว่าทุกอย่างมีความสวยของมัน เช่นภาพนี้ถึงจะดูไม่รู้เรื่องแต่มีความสวยงามและน่าสนใจ เพราะผมเห็นมันมาตลอดถึงรู้ว่าคืออะไร แต่ถ้าให้คนทั่วไปดูจะมีกี่คนที่รู้ว่านี่คือวาฬ หรือคือส่วนไหนของวาฬ

“ผมว่าช่างภาพทุกคนล้วนมีไอเดีย ขึ้นอยู่กับว่าไอเดียไหนจะเวิร์ก ปีนี้ผมก็ส่งภาพประกวดแต่ไม่เข้ารอบ ภาพที่เข้ารอบผมกลับรู้สึกเฉย ๆ ถ้าส่งประกวดผมก็ไม่ใช่คนที่ได้รางวัลมากมายนัก บางฉากเรามองว่าสุดมาก ในไทยไม่มีใครเคยถ่าย แต่ต่างประเทศถ่ายกันเต็มเลย ฉะนั้นการจะเอาภาพนั้นไปใช้ในงานระดับนานาชาติจึงแทบเป็นไปไม่ได้”

ไม่ว่าจะคุ้นเคยกับพฤติกรรมของสัตว์หรือการลงพื้นที่มากแค่ไหน แต่สัตว์ป่าก็คือธรรมชาติที่คาดเดาไม่ได้

วินเล่าเรื่องการออกไปตามหาวาฬ (ที่คุ้นเคย) ให้ฟังต่อ เพราะเขาได้รับคัดเลือกจาก Super Nature Film ให้เป็นช่างภาพที่ใช้กล้องฟิล์มถ่ายทำวิดีโอเกี่ยวกับวาฬและจัดแสดงใน BFI London Film Festival เทศกาลภาพยนตร์ในเมืองลอนดอน

“ปรกติผมออกถ่ายวาฬทั้งหมดประมาณ ๕๐-๗๐ ครั้ง ภาพวาฬอ้าปากนี่การันตีได้เลยว่าจะพบราว ๘๐ เปอร์เซ็นต์ ช่วงผมออกเรือไปเองเจอวาฬอ้าปากตลอด ยกเว้นวันที่ผมไปกับทีมงานพร้อมกล้องตัวนี้ ! ผมต้องออกเรือถึง ๑๑ ครั้งกว่าวาฬจะอ้าปาก สิบครั้งที่ผ่านมาผมได้แต่ฟุตเทจส่วนหลังวาฬอย่างเดียว

“ผมเคยออกเรือแล้วไม่เจอวาฬสักตัวอยู่สี่ครั้ง มีสองครั้งที่ไม่เจอแบบงง ๆ กับอีกสองครั้งพายุเข้า ซึ่งครั้งที่งง ๆ อยู่ในการถ่ายครั้งนี้ ! จนผมคิดว่ากล้องนี่พาผมดวงซวยหรือเปล่า (หัวเราะ) ผมพูดกับทีมงานว่ามันชัวร์มากเลย (หัวเราะ) ได้ช็อตอ้าปากที่เป็นลายเซ็นแน่นอน โชคดีเขาเข้าใจว่ามันเป็นเรื่องธรรมชาติ”

ช่างภาพต่างมี final image หรือภาพสุดท้ายในหัวว่าอยากได้ภาพประมาณไหน อุปกรณ์อะไรที่เหมาะกับสถานที่ ถ้าโจทย์คือถ่ายภาพนกชายเลน วินเล่าว่าเขาอยากได้ความคล่องตัว ไม่จำเป็นต้องแบกเลนส์ตัวใหญ่ F2.8 ไป เพราะการถ่ายภาพนกชายเลนกลางแดดร้อน ๆ ไม่ว่า F2.8 หรือ F8 ก็ให้ความต่างไม่มาก แต่หากไปป่าทางใต้แล้วอยากได้ภาพดี ๆ ก็ต้องแบกเลนส์ F2.8 ไป เพราะในป่าค่อนข้างมืด จึงต้องการรูรับแสงกว้าง ๆ เพื่อให้ได้ภาพสว่างขึ้น

วินกล่าวต่อว่า ความท้าทายของการถ่ายภาพสัตว์ป่านั้นมีอยู่ทุกที่

Eye Contact - สบตา
ลูกปลาตีนโผล่ขึ้นจากโคลนและสบตาช่างภาพผู้มารบกวน ปลาตีนมีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศป่าชายเลน มันทำหน้าที่เป็นทั้งผู้ล่าและผู้ถูกล่า ในบทบาทผู้ล่า ปลาตีนช่วยควบคุมประชากรสัตว์น้ำขนาดเล็ก ปู ปลา และแมลง ในบทบาทผู้ถูกล่า ปลาตีนเป็นอาหารของงูปากกว้างน้ำเค็ม นกน้ำหลายชนิด ปลาขนาดใหญ่ และตัวเงินตัวทอง ปลาตีนจึงถือเป็นตัวชี้วัด (indicator species) ที่สำคัญของความสมบูรณ์ทางนิเวศวิทยาและความหลากหลายทางชีวภาพของป่าชายเลนและพื้นที่ชายฝั่ง

Canon EOS 90D + Sigma 150-600mm F5.6-6.3 c DG OS HSM
600mm 1/800s ISO 1000 f/6.3 WB Auto

Stray Blue
ในธรรมชาติ ระบบนิเวศหาดเลนแทบไม่ปรากฏสีฟ้าเลย ยกเว้นท้องฟ้า สีฟ้าในฉากหน้าของภาพไม่ได้มาจากธรรมชาติ แต่เกิดจากขยะพลาสติกที่มนุษย์ทิ้งไว้ เมื่อเวลาผ่านไปน้ำและแสงแดดจะทำให้ขยะพลาสติกแตกตัวกลายเป็นไมโครพลาสติก เมื่อสิ่งมีชีวิตในทะเลกินเข้าไปจะส่งผลต่อการเจริญเติบโต การสืบพันธุ์ และอีกมากมาย มนุษย์เราพูดเรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้วยวิธีต่าง ๆ จนอาจลืมไปว่าวิธีง่ายสุดแค่ทิ้งขยะให้ถูกที่ ภาพนี้ถ่ายภาพนกหัวโตทรายเล็ก โดยวางกล้องไว้หลังฉลากขวดน้ำพลาสติกสีฟ้าที่คนทิ้งไว้ให้ฉลากเบลอเป็นฉากหน้า ให้เห็นสีฟ้าธรรมชาติบนฟ้าและสีฟ้าไม่ธรรมชาติบนพื้น

Canon EOS R7 + EF EOS R Adapter + EF 300mm
F2.8L IS USM300mm 1/400s
ISO 400 f/2.8 WB Auto

“ผมว่าที่ยากสุดน่าจะไปแล้วไม่เจอสัตว์ เพราะไม่รู้จะถ่ายอะไร งานล่าสุดผมถ่ายภาพนกนางนวลแกลบ ก็รู้นะว่าอยู่ตรงนั้นแน่ ๆ แต่ก็ไม่รู้ว่ามันกำลังทำอะไร อาจลงจับปลาหรือมีสถานการณ์ที่ควบคุมไม่ได้ เช่น แสงไม่ดี นั่นคือความยาก”

ช่างภาพสัตว์ป่าจึงต้องช่างสังเกตและละเอียดเพราะต้องแก้ไขสถานการณ์หน้างานทุกครั้ง

“อย่างแรก เราต้องเคารพธรรมชาติและเข้าใจพฤติกรรมของสัตว์ก่อน ไม่ใช่เพื่อถ่ายรูป แต่เพื่อรับรู้ว่าเราจะเข้าใกล้มันได้แค่ไหนถึงจะไม่เป็นการรบกวน

“อีกอย่างคือต้องช่างสังเกต เปิดกว้างกับมุมมองใหม่ ๆ ภาพถ่ายสำหรับใช้งานจะมองแค่ความสุขในการถ่ายภาพไม่ได้ ต้องใช้ความสวยงามเป็นหลัก ผมต้องคอมเมนต์ภาพกับกลุ่มช่างภาพแบบจริงจังมาก เพราะไม่ว่าคุณจะมั่นใจภาพของคุณขนาดไหน แต่ถ้าช่างภาพที่มีความรู้และประสบการณ์ส่วนใหญ่มองว่าไม่สวย ภาพนั้นก็อาจไม่เหมาะใช้งาน”

หลายครั้งเขามาตรวจหลังกล้องแล้วพบปัญหา เช่น ครอปภาพไม่ลงตัว วินจึงถ่ายรูปหลาย ๆ มุมเผื่อเลือก ไม่ว่าจะเป็นซ้าย ขวา หน้า หลัง ใช้กล้องเรียดพื้น กดมุมตรง เท่าที่จะไม่รบกวนสัตว์ และพยายามทบทวนพื้นฐานการถ่ายรูปอย่างสม่ำเสมอ ปีละหนึ่งถึงสองครั้ง เพื่อให้ทำงานคล่องมากขึ้น

“ความสุขในการถ่ายภาพสัตว์ป่าของผมคือได้หามุมใหม่ ๆ ที่ไม่มีใครถ่าย เช่น ภาพปลาตีนกับยุง ซึ่งเพิ่งได้รางวัลชมเชยจาก Mangrove Photography Awards 2025 ปรกติธรรมชาติของยุงจะดูดเลือดสัตว์เลือดอุ่น แต่ป่าชายเลนบางแห่งมีลิง นก หรือสัตว์เลือดอุ่นไม่มาก ยุงต้องปรับตัวเพื่อดูดเลือดสัตว์เลือดเย็น ซึ่งก็คือปลาตีน ผมว่าเป็นสตอรีที่น่าสนใจ”

วินสนใจธรรมชาติตั้งแต่เด็ก ๆ เพราะรู้สึกว่ามีอะไรให้เขาเรียนรู้ได้เรื่อย ๆ เขาสนุกกับการพยายามเข้าใจบางสิ่งบางอย่างที่ดำเนินไปในธรรมชาติอย่างเป็นเหตุเป็นผล (แม้ตอนนั้นจะยังไม่เข้าใจนัก) ภาพที่เขาถ่ายช่วยต่อจิ๊กซอว์ให้ความรู้แก่ตัวเองในภายหลัง

“ผมกลับมาดูบางรูปที่เคยถ่าย ถึงเพิ่งรู้ว่า อ๋อ เพราะแบบนี้ภาพมันถึงมีนก มีนู่นนี่นั่น อย่างตอนนี้ผมเลือกเรียนสัตววิทยาเพื่อเรียนวิชาเกี่ยวกับสัตว์ ธรรมชาติ นิเวศวิทยา ทำให้ผมเข้าใจกลไกของสิ่งแวดล้อมในมุมที่ลึกขึ้น”

วินไม่ได้ถ่ายภาพสัตว์ป่าอย่างเดียว เขายังเป็นวิทยากร บรรยายเรื่องธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ช่วยงานวิจัยและทำวิจัยในสายงานด้านธรรมชาติด้วย

“ภาพพวกนี้มีหน้าที่ในงานวิทยาศาสตร์ด้วย เช่น ภาพปากวาฬบรูด้าที่ผมได้รางวัล หนึ่งในเหตุผลคือกรรมการบอกว่ามันใช้งานทางวิทยาศาสตร์ได้ด้วยไม่ใช่แค่สวยงามหรือน่าสนใจอย่างเดียว”

Freedom - อิสระ
โลมาเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่วิวัฒนาการมาเพื่อใช้ชีวิตในทะเลเปิด พวกมันว่ายน้ำไกลหลายสิบถึงหลายร้อยกิโลเมตรต่อวัน เลือกเส้นทางตามอาหาร ฝูง และฤดูกาล สิ่งน่าเศร้าคือปัจจุบันมีโลมาและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในทะเลนับพันถูกเลี้ยงในอะควาเรียมหรือสวนสัตว์ โลมาบางส่วนถูกจับจากธรรมชาติ บ้างเกิดในสถานที่เพาะเลี้ยง กระนั้นสมองขนาดใหญ่และซับซ้อนของพวกมันก็วิวัฒนาการมาเพื่อใช้ชีวิตในทะเลเปิด ซึ่งพื้นที่เพาะเลี้ยงไม่อาจทดแทนได้ นอกจากนี้การกักขัง พวกมันยังจำกัดพื้นที่เคลื่อนไหว โครงสร้างทางสังคม การแสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติ ซึ่งส่งผลต่อสวัสดิภาพทางร่างกายและจิตใจของโลมา (ภาพบนมักถูกเลือกเพื่อใช้งานตลอด ส่วนภาพบนนี้ผมชอบมากเช่นกัน)

Canon EOS 600D + EF 55-250mm F4-5.6 IS STM 1/1600s
ISO 800 f/5.6 WB Daylight

ตอนวินเริ่มดูนก เขาจับกล้องส่องทางไกลก่อนกล้องถ่ายรูป จึงเข้าใจพฤติกรรมของนก ซึ่งช่วยให้เขารู้ว่าการถ่ายภาพโดยไม่รบกวนสัตว์ต้องทำอย่างไร

“เหมือนผมมีประสบการณ์อยู่กับสัตว์และธรรมชาติมาก่อนจะเริ่มถ่ายภาพ จึงเป็นช่างภาพที่เคารพธรรมชาติ แต่ปัจจุบันอาจมีคนจำนวนหนึ่งที่แค่มีกล้อง มีเลนส์ ก็คิดว่าตัวเองเป็นช่างภาพมืออาชีพ เข้ามาถ่ายรูปโดยไม่สนใจว่าจะรบกวนสัตว์ เช่น ตั้งกล้องใกล้รังนกมากเกินไปซึ่งอาจส่งผลถึงชีวิตของลูกนกในรังได้เลย

“เวลานกทำรังจะหวงรังเป็นพิเศษ ตอนพ่อแม่นกเอาอาหารมาป้อนลูกจะคาบขี้ลูกนกออก เช็กว่าในรังมีมดหรือสกปรกไหม และดูความปลอดภัยรอบ ๆ เพราะถ้าถุงขี้แตกในรัง กลิ่นจะดึงดูดมด แมลง หรือสัตว์นักล่า แถมมีเชื้อโรคที่ส่งผลให้ลูกนกติดเชื้อหรือเชื้อราเจริญเติบโตได้ หากพ่อแม่นกรู้สึกไม่ปลอดภัยจะยิ่งลดระยะเวลาการเข้าป้อนอาหารลูกนก เพราะไม่ต้องการให้ใครรู้ว่ารังอยู่ที่นั่น โดยเข้ามาป้อนแล้วบินออกเลย อาจคาบขี้ลูกแค่บางครั้ง

“ถ้ามีช่างภาพคนไหนถ่ายรูปนกกำลังคาบลูกที่ตายออกจากรัง นี่อาจไม่ใช่ภาพหายาก แต่เพราะเขาตั้งกล้องใกล้รังนกมากเกินไป บางคนตัดกิ่งไม้รก ๆ รอบรังนกออกเพื่อให้ได้ภาพสวย ซึ่งไม่ควรทำอย่างยิ่ง เพราะกิ่งไม้รอบ ๆ รังนกเป็นเหตุผลในการเลือกทำรังของมัน ช่วยพรางรังของมันจากสัตว์ผู้ล่าได้”

การถ่ายภาพสัตว์ป่าไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องใช้ความอดทนสูง และต้องมีจรรยาบรรณพื้นฐานที่หนักแน่น

“เรื่อง feed (ให้อาหารเพื่อล่อสัตว์) เพื่อให้ได้ภาพ เมื่อก่อนผมเคยทำบ้าง แต่ตอนนี้ไม่ทำแล้ว พอผมศึกษาเยอะ ๆ ก็เริ่มไม่มั่นใจว่าระยะที่บอกไม่รบกวนนกนี่จริงใช่ไหม ถ้าไม่มีความจำเป็นผมจะไม่ถ่ายเลย แต่บางกรณี เช่น นกเงือกที่เขาใหญ่ซึ่งมีการทำบังไพรชัดเจนและกลับมาทำรังที่เดิมทุกปี แสดงว่าตัวนี้เราถ่ายได้ ไม่รบกวนมัน”

Silent Hunter of the Night
เมื่อพระอาทิตย์ลับขอบฟ้า สิ่งมีชีวิตบางชนิดกลับเข้าที่ซ่อนตัวเพื่อพักผ่อน ขณะบางชนิดเริ่มออกหากิน แมงป่องออกจากที่ซ่อน ตั้งหลักสงบนิ่งบนผิวเปลือกไม้ขรุขระ แม้ความสำเร็จในการจับเหยื่อจะค่อนข้างต่ำแต่ก็ไม่เป็นปัญหา เพราะแมงป่องมีอัตราการเผาผลาญช้ากว่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมาก อีกทั้งสามารถกักเก็บพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ จึงอยู่รอดได้นานหลายเดือนโดยไม่ต้องกินอาหาร ภาพนี้ถ่ายไม่ยาก แต่มีวิธีน่าสนใจ เพราะการถ่ายภาพแมงป่องบ้านแบบขาว-ดำบนพื้นผิวเปลือกไม้ให้ตัวแมงป่องเด่น แทบเป็นไปไม่ได้เลย แต่แมงป่องทุกชนิดเรืองแสงภายใต้แสงอัลตราไวโอเลต จึงใช้แสงอัลตราไวโอเลตส่อง แล้วจัดไฟให้เห็นพื้นผิวขรุขระของเปลือกไม้ เมื่อถ่ายภาพเสร็จจึงปรับสีเป็นขาว-ดำ

Canon EOS R7 + RF35mm F1.8 Macro IS STM 35mm 1/40s
ISO 2000 f/6.3 WB Auto

ปัจจุบันวินเลิก feed ทุกรูปแบบ ถึงแม้เขาจะเข้าใจการ feed ด้วยเหยื่ออย่างถูกต้องก็ตาม ด้วยเขาไม่สามารถการันตีได้ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ ว่าจะไม่ส่งผลกระทบต่อสัตว์และระบบนิเวศ

“ผมอยากให้ช่างภาพสัตว์ป่ามีจรรยาบรรณมากขึ้น เข้าใจสัตว์ รู้ว่าควรปฏิบัติอย่างไร เลิกคิดว่าต้องได้รูปที่อยากได้ ให้ยึดตัวสัตว์เป็นที่ตั้งมากกว่า ภาพที่ดีสำหรับผม อย่างแรกคือเบื้องหลังต้องดี ไม่มีโศกนาฏกรรม ที่สำคัญเป็นภาพที่เราถ่ายแล้วมีความสุข”

ถ่ายรูปมาถึงจุดนี้เห็นคุณค่าของมันอย่างไรบ้าง

“เราถ่ายภาพสัตว์ป่าสวย ๆ ให้คนข้างนอกที่ไม่เคยเห็น อย่างน้อยอาจมีสักคนที่คิดว่าฉันต้องช่วยอนุรักษ์ เจ๋งมากเลย มีสิ่งสวย ๆ แบบนี้ในประเทศไทยด้วยเหรอ เราควรแชร์ให้คนรู้นะ แค่นี้ภาพก็ทำหน้าที่ของมันแล้ว

“เวลาผมถ่ายภาพโลมาจะค่อย ๆ แล่นเรือไปหาฝูงของมัน สักพักโลมาจะมาว่ายอยู่หน้าเรือ เพราะชอบเล่นคลื่นบริเวณนี้ โลมาเป็นสัตว์ที่รักอิสระสูงมากและว่ายได้ไกล เราเจอโลมาว่ายอยู่บริเวณที่ไม่เห็นฝั่ง รอบด้านคือทะเลทั้งหมด แล้วลองนึกดูว่าโลมาในสวนสัตว์ที่ไม่เคยได้รับอิสระจะรู้สึกเช่นไร แม้บางส่วนจะเพาะพันธุ์ขึ้นในสวนสัตว์ก็ตาม แต่ผมเชื่อว่าสมองที่ซับซ้อนของพวกมันมีสัญชาตญาณรักอิสระอยู่ นี่เป็นสิ่งหนึ่งที่ผมอยากศึกษาต่อในอนาคต

“ผมแอนตี้การนำสัตว์ทะเลเช่นโลมาหรือฉลามวาฬมาไว้ในสวนสัตว์ เพราะในธรรมชาติพื้นที่หากินของเขายาว ๑๐๐-๑,๐๐๐ กิโลเมตร ว่ายน้ำได้วันหนึ่ง ๔๐-๕๐ กิโลเมตร แต่ต้องมาอยู่ในบ่อที่ยาวไม่ถึงกิโลเมตรด้วยซ้ำ”

ช่างภาพมักถ่ายรูปจากความสนใจส่วนตัว บางคนสื่อถึงอุดมการณ์ และวินก็เป็นหนึ่งในนั้น ที่สำคัญคือเขาคิดว่าภาพถ่ายสัตว์ป่ามีหน้าที่ต่อสังคม

“ภาพพวกนี้มีหน้าที่ในงานวิทยาศาสตร์ด้วย เช่น ภาพปากวาฬบรูด้าที่ผมได้รางวัล หนึ่งในเหตุผลคือกรรมการบอกว่ามันใช้งานทางวิทยาศาสตร์ได้ด้วย ไม่ใช่แค่สวยงามหรือน่าสนใจอย่างเดียว ซึ่งอาจทำให้คนอยากรู้จักวาฬมากขึ้น สนใจธรรมชาติมากขึ้น เป็นงานศิลปะที่ดูแล้วน่าสนใจ

“ภาพปลาตีนกับยุงก็เหมือนกัน เป็นหลักฐานยืนยันทางวิทยาศาสตร์ว่ายุงดูดเลือดปลาตีนจริง ๆ”

วิน-กตัญญู ช่างภาพหนุ่มที่อายุน้อย แต่ความมุ่งมั่นกับการอยู่กับธรรมชาติและถ่ายภาพสัตว์ป่าไม่เป็นรองใคร เป็นคนหนุ่มที่ไม่ละทิ้งความเป็นเด็กในตัวเอง รักอิสระในการเรียนรู้จากจักรวาลธรรมชาติอันไร้ขอบเขต เสมือนนกที่ไม่เคยหยุดบิน

“ภาพที่ผมถ่ายช่วงแรก ๆ ส่วนใหญ่เป็นภาพบันทึก ทุกภาพที่ผมชอบคือภาพที่ผมมีความสุขตอนถ่ายภาพนั้น ๆ บางภาพไม่ใช่ภาพที่สวย แต่ตอนถ่ายคือโคตรมีความสุข

“เมื่อก่อนผมไปแก่งกระจานบ่อยก็เจอนกพญาปากกว้าง นกกระเต็นน้อยสามนิ้วที่สีสวยมาก ผมเลยมาปั้นมุมให้ภาพออกมาสวยดีกว่า ครั้งแรกที่ผมนั่งละเมียดกับนกสวย ๆ แบบนี้ยังจำได้แม่นเลยว่าผมนั่งตรงไหน รู้สึกอย่างไร”