นอกจากเข้ามาตั้งฐานทัพ ส่งทหารเข้ามาประจำการ อเมริกายังใช้ “ทหารรับจ้างไทย” เข้าไปทำ “สงครามลับ” ในพระราชอาณาจักรลาวด้วย

การส่งกำลังทหารเข้าไปรบในลาวเริ่มต้นราวปี ๒๕๐๖ เริ่มจากหน่วยตำรวจตระเวนชายแดน หน่วยทหารปืนใหญ่ ติดตามมาด้วยหน่วยทหารระดับกองพันคือ “กองพันทหารเสือพราน” จำนวน ๒๖ กองพันเข้าไป ก่อนจะถอนทหารกลับมาในปี ๒๕๑๖

เรื่องนี้ถูกจัดอยู่ในชั้นความลับมานาน แต่สำหรับประเทศเพื่อนบ้านอย่าง สปป.ลาว ที่พรรคประชาชนปฏิวัติเป็นผู้ชนะ

สงครามกลางเมืองในลาว เรื่องนี้ไม่ใช่ความลับ มีการแขวนภาพ “ทหารรับจ้างไทยถูกจับเป็นเชลยในบั้นรบผาถี่ (ภูผาที-ผู้แปล) แขวงหัวพัน ค.ศ. ๑๙๖๙” เอาไว้ในพิพิธภัณฑ์แห่งชาติอย่างชัดเจน

ภาพนี้แสดงถึงเชลยศึกที่น่าจะเป็นทหารเสือพรานไทยจำนวนมาก

ยืนยันได้ว่าเขาเป็นทหารไทย เพราะคงไม่มีทหารชาติอื่นห้อยพระเครื่องเต็มคอแบบนี้

ผมไม่แน่ใจว่าหลังสงครามจบนายทหารเหล่านี้ได้กลับบ้านกันครบทุกคนหรือไม่ แต่รู้แน่แก่ใจว่านี่คือ “ประวัติศาสตร์บาดแผล” ที่ยังคงรอการค้นคว้าอีกมากในอนาคต