งานแข่งเรือไม่ว่าที่ไหน โดยทั่วไปตัดสินกันด้วยเส้นชัย หัวเรือลำไหนถึงก่อนก็ถือว่าชนะ แต่งานแข่งเรือที่แม่น้ำหลังสวนตัดสินกันด้วยธง เรือลำที่นำหน้าอาจยังไม่ใช่ผู้ชนะเสมอไป ฝ่ายที่คว้าธงได้คือผู้กำชัยตัวจริง งานบุญแข่งเรือออกพรรษาของท้องถิ่นนี้จึงมีชื่อเต็มว่า “แข่งเรือขึ้นโขนชิงธง” คนหลังสวนกล่าวอย่างภาคภูมิว่าเป็นเอกลักษณ์หนึ่งเดียวในเมืองไทยหรืออาจรวมถึงในโลกด้วย

เป็นงานเทศกาลที่เล่าขานต่อกันมาว่ามีมานับ ๒๐๐ ปี และไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้เพิ่งได้รับการประกาศขึ้นบัญชีเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ด้านการเล่นพื้นบ้านกีฬาพื้นบ้าน และศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัว โดยกระทรวงวัฒนธรรม เมื่อปี ๒๕๖๑ ในชื่อการแข่งเรือยาวขึ้นโขนชิงธง และเป็น Unseen Thailand ของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย

ทุกวันนี้งานแห่พระแข่งเรือขึ้นโขนชิงธงไม่ใช่แค่งานบุญประเพณี แต่ยังผูกโยงความสัมพันธ์ของสังคมชุมชนไว้ด้วย คนท้องถิ่นต่างพูดกันว่า คนเลือดเนื้อหลังสวนไม่ว่าจะไปอยู่ในแห่งหนไหน เมื่อถึงวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ เขาจะต้องกลับมาบ้าน

แต่เมื่อถึงวันงานก็แทบจะไม่มีใครอยู่ที่บ้าน ทุกคนต่างออกมารวมกันอยู่ในงานบุญแข่งเรือในแม่น้ำหลังสวน กันหมด

งานแข่งเรือขึ้นโขนชิงธงหลังสวนเป็นงานประเพณีในท้องถิ่น แต่จัดใหญ่ระดับจังหวัดและภูมิภาค  ถึงช่วงใกล้ออกพรรษา ใครลงใต้ตามถนนสายเอเชีย ถึงแยกหลังสวนจะเห็นป้ายงานแข่งเรือขนาดใหญ่อยู่ริมทาง เลี้ยวซ้ายเข้าไปถึงตัวอำเภอ ที่จัดงานแข่งเรือจะอยู่ในแม่น้ำหลังสวนแถวหน้าวัดด่านประชากร

หลังสวนเป็นอำเภอใหญ่อยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดชุมพร คนในถิ่นเล่าว่าแต่เดิมเมื่อครั้งที่มีแต่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๔ เพชรเกษม เป็นเส้นทางหลักสู่ปักษ์ใต้เพียงเส้นเดียว เมื่อถึงตัวจังหวัดชุมพร เส้นทางจะวกไปทางระนอง พังงา  คนหลังสวนเพิ่งได้ใช้ถนนใหญ่เมื่อมีถนนหมายเลข ๔๑ จากชุมพรมุ่งไปทางสุราษฎร์ธานี ก่อนนั้นอำเภอทางใต้ของจังหวัดโดยเฉพาะแถบริมฝั่งทะเลและแม่น้ำหลังสวนยังใช้เรือกันเป็นหลัก หากเดินทางไกลเข้ากรุงก็ใช้รถไฟ

เรือที่ใช้กันอยู่ในวิถีชีวิตประจำวันนั่นเอง เป็นที่มาของงานประเพณีแข่งเรือยาวขึ้นโขนชิงธงอันเลื่องชื่อ