ภาพถ่ายจุลภาคความละเอียดสูง (ultra-macro photography) ของแมลงภู่สีน้ำเงิน (blue carpenter bee ; Xylocopa caerulea) แสดงรายละเอียดอันน่าทึ่งที่ดวงตาเปล่าของมนุษย์ไม่อาจสังเกตได้

ขนสีน้ำเงินบนแผงอกเป็นปรากฏการณ์ที่เรียกว่าสีโครงสร้าง (structural coloration) ซึ่งไม่ได้เกิดจากเม็ดสีแต่เป็นผลจากการเรียงตัวของโครงสร้างระดับนาโนบนพื้นผิวของเส้นขนที่สะท้อนแสงกลับมาเป็นสีน้ำเงินสดใส

ปุยขนหนานุ่มที่ปกคลุมลำตัวไม่ได้มีเพียงสร้างความงดงาม แต่ยังทำหน้าที่ดักจับและลำเลียงละอองเรณูระหว่างดอกไม้ เชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างพืช แมลง และระบบนิเวศเข้าด้วยกัน

กฤตนันท์ ตันตราภรณ์ ผู้บันทึกภาพเล่าว่า สีน้ำเงินหรือสีครามเป็นหนึ่งในสีที่พบได้ยากสุดในอาณาจักรสัตว์ ขนที่ปกคลุมแผงอกและส่วนต้นของท้องแมลงภู่สีน้ำเงินอาจปรากฏเป็นสีน้ำเงินสด น้ำเงินอมม่วง หรือสีคราม ตามมุมตกกระทบของแสงและการสะท้อนจากโครงสร้างระดับนาโนบนเส้นขน

แต่ไม่ว่าเฉดสีใดก็ล้วนเชื้อเชิญให้ผู้ชมหยุดมองภาพอย่างตั้งใจ และตั้งคำถามถึงความมหัศจรรย์ที่ซุกซ่อนอยู่ในตัวแมลง

กฤตนันท์เป็นช่างภาพและวิดีโอครีเอเตอร์ที่เชี่ยวชาญการถ่ายภาพสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กด้วยเทคนิคขั้นสูง ภาพถ่ายของเขานำเสนอข้อมูลทางวิทยาศาสตร์และรายละเอียดชีวิตในรูปแบบดึงดูดใจ ล้ำสมัย

“ผมสนใจสัตว์และชอบเข้าป่ากับพ่อตั้งแต่เด็ก พอเรียนต่อปริญญาโทจึงเลือกสาขาการถ่ายภาพและการสร้างภาพทางชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนอตติงแฮม ประเทศอังกฤษ ผมได้เรียนรู้เทคนิคถ่ายภาพหลายรูปแบบ รวมถึงการถ่ายภาพแมลงระยะใกล้ ‘super macro stacking’ พบเจอแมลงรูปร่างแปลกตาทั้งจากธรรมชาติและตัวอย่างที่เก็บรักษาในคลังของมหาวิทยาลัยหรือพิพิธภัณฑ์ ทำให้ได้ศึกษาโครงสร้างและลวดลายที่ไม่เคยเห็น

“ตอนนั้นผมยังไม่เชี่ยวชาญเทคนิคและซอฟต์แวร์ที่จะทำให้กระบวนการถ่ายภาพแบบนี้สมบูรณ์ แต่ก็ได้เรียนรู้วิธีและเห็นอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้อย่างครบถ้วน คิดว่าหากนำเทคนิคดังกล่าวมาใช้ถ่ายภาพแมลงแถวภูมิภาคบ้านเราน่าจะเปิดมุมมองใหม่ เพราะแมลงแต่ละที่มีพื้นผิว รูปร่าง ลักษณะทางกายภาพต่างกันอย่างน่าสนใจ”