Image

เรื่อง : สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ
ภาพ : วิจิตต์ แซ่เฮ้ง

Image

วังบาดาลหรือนาคพิภพเป็นอย่างไร เราคงไม่มีโอกาสลงไปเห็นด้วยตาตนเอง 

ถ้าอ่านทศชาติชาดกก็มีเรื่องของมนุษย์ที่ได้ไปเห็น
วังพญานาคและกลับคืนมาโลกมนุษย์ได้ เช่น นายพรานเนสทะกับลูกชายที่เผอิญมาพบภูริทัตนาค แล้วถูกพาไปอยู่วังพญานาคเสพสุขกับทรัพย์สมบัติซึ่งมีนางนาคคอยปรนนิบัติมากมาย แต่อยู่ไป ๆ ก็เบื่อหน่ายคิดถึงบ้าน ครั้นพอกลับโลกมนุษย์แล้วยิ่งเต็มไปด้วยกิเลสและความละโมบ

กำเนิดของภูริทัตนาคยังเกี่ยวพันกับความขัดแย้ง
ของนาคกับมนุษย์ คือทรงเป็นลูกครึ่ง มีแม่เป็นธิดาของพระเจ้ากรุงพาราณสีกับพระมารดาซึ่งเป็นนางนาค  พ่อของภูริทัตคือธตรฐพญานาค ซึ่งได้ยกทัพนาคมาล้อมเมืองบีบให้พระเจ้ากรุงพาราณสียกพระธิดาให้ แสดงอิทธิฤทธิ์แผ่พังพานและพ่นลมหายใจปกคลุมเมืองจนมืดมิด ขู่ว่าจะฆ่าชาวเมืองให้หมด

Image

บนเกาะดอนโพธิ์เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งชาวบ้านนับถือรูปเคารพของปู่อือลือนาคราช นิยมสร้างเป็นฤาษีห่มขาวมีนาคปรก

อีกคนหนึ่งคือวิธูรบัณฑิต ถูกพาลงไปนาคพิภพของพญาวรุณนาคราช แต่ด้วยบรรยากาศตรงข้ามอย่างสิ้นเชิงกับนายพรานเนสทะ เพราะเขาตกอยู่ในสถานการณ์ถึงตาย เนื่องจากพญานาคต้องการหัวใจของวิธูรบัณฑิต แต่ความพลิกผันกลายเป็นว่า หัวใจที่พญานาคต้องการจริง ๆ ไม่ใช่ก้อนเนื้อ แต่คือการได้ฟังธรรมจากวิธูรบัณฑิต ผู้ยึดมั่นในสัจจบารมีและทรงปัญญาในธรรมจนได้รับการสรรเสริญไปทั่วทั้งโลกมนุษย์และสวรรค์

เรื่องนาคมีพิษร้าย โกรธง่าย อยู่ในวังบาดาลที่เต็ม
ไปด้วยมหาสมบัติ หนึ่ง

ความขัดแย้งในการแต่งงานของนาคกับมนุษย์ สอง


และนาคอยากฟังธรรม สาม


นับว่าเป็นแก่นแกนของเรื่องเล่าในตำนานท้องถิ่นซึ่งส่งต่อมาจนถึงพุทธศตวรรษนี้ เช่นเดียวกับเรื่องราวของปู่อือลือนาคราชแห่งบึงโขงหลง

Image