Image

“มาลัยจะไม่ตาย 
ถ้าทำ ‘วรรณมาลัย’”
สุชาติ สวัสดิ์ศรี
นักเขียนอาวุโส ศิลปินราษฎร, 
อดีตบรรณาธิการ
สังคมศาสตร์ปริทัศน์

ทบทวน-อ่านใหม่ 
๑๒๐ ปีชาตกาล นักเขียนไทย
มาลัย ชูพินิจ

เรื่องและภาพ : สุเจน กรรพฤทธิ์

“ผมเริ่มรู้จัก มาลัย ชูพินิจ ราวปี ๒๕๐๐ ช่วงเรียนมัธยมฯ จากการอ่าน ล่องไพร นวนิยายเรื่องนี้ไปสู่ตลาดมวลชนได้ กับ รวมเรื่องสั้นของเรียมเอง ที่คุรุสภาจัดพิมพ์ บรรพบุรุษเรื่องแนวผจญภัยลึกลับ ต้นทางน่าจะอยู่ที่งานของ เซอร์เฮนรี ไรเดอร์ แฮกการ์ด (Sir Henry Rider Haggard นักเขียนนิยายแนวผจญภัยชาวอังกฤษ)  ล่องไพร คล้ายเป็นส่วนต่อขยาย คล้ายกับงานของ ‘ทมยันตี’ เรื่อง ทวิภพ ที่เป็นส่วนขยาย แมรี คอเรลลี (Marie Corelli นักเขียน นิยายแนวโรแมนติกชาวอังกฤษ)  คนคงไม่ค่อยพอใจถ้าผมบอกว่างานเหล่านี้เป็นวรรณกรรมชั้นสอง ช่วงปลายยุควิกตอเรีย แพร่หลายสมัยรัชกาลที่ ๕ และ ๖ ยุคที่สยามส่งคนไปเรียนในยุโรปรุ่นแรก ๆ คนอย่างครูเหลี่ยม (หลวงวิลาศปริวัตร ไปศึกษาวิชาครูในอังกฤษ จบปี ๒๔๓๙ จากวิทยาลัยเบอโรโรด) ไปไม่ถึงศูนย์กลาง ไปแค่วิทยาลัยชานเมือง

“คุณมาลัยน่าจะอ่านงานเหล่านี้สมัยเป็นนักเรียน เขาอายุน้อยกว่า กุหลาบ สายประดิษฐ์ (‘ศรีบูรพา’) แค่ปีเดียว ‘ศรีบูรพา’ เกิดปี ๒๔๔๘ มาลัยเกิดปี ๒๔๔๙ ทำงานมาด้วยกัน สมัยนั้นนอกจากกลุ่มสุภาพบุรุษที่เกิดในปี ๒๔๗๒ ยังมีนักเขียนกลุ่มอื่นนับสิบกลุ่ม  กลุ่มสุภาพบุรุษคนที่โดดเด่นคือ ‘ศรีบูรพา’ ซึ่งสนใจการเมือง สังคม ให้ความสำคัญกับสามัญชน แม้พวกเขาไม่ใช่นักเรียนนอกแต่ก็อ่านภาษาอังกฤษแตก

“ยุคนั้นจบ ม. ๘ บางคนก็รู้ภาษาฝรั่งเศส เยอรมัน ออกหาเงินจากการแปลคู่มือดูภาพยนตร์ ในยุคนั้นเวลา มีหนังมาฉายจะมีคู่มือด้วยว่าบทเป็นอย่างไร จึงมีนักเขียนที่เขียนเรื่องจากหนัง ยุคแรกของวรรณกรรมไทยจึงเชื่อมต่อกับวงการภาพยนตร์ด้วย นักเขียนยุคนั้นก็ดูหนังเป็นความบันเทิง

“มาลัยเองก็โดดเด่น แต่ไม่มีเอกสารชั้นต้นให้ศึกษามากนัก ถ้ากลับไปดูหนังสือ สุภาพบุรุษ รายปักษ์ จากบทบรรณาธิการ หรือในภาพถ่ายกลุ่มสุภาพบุรุษที่หน้าบันไดศาลซึ่งคนรุ่นหลังคุ้นตา ภาพที่ว่านี้ครูมาลัยก็ไม่อยู่ในภาพ ไม่แน่ใจว่าท่านลืมหรือเมาค้าง (หัวเราะ) เลยไม่ได้มากลุ่มสุภาพบุรุษมีเสือห้าตัว เสือสองตัวแรกคือ ‘ศรีบูรพา’ มาลัยคืออันดับ ๒ เป็นผู้ช่วยบรรณาธิการ บางทีก็เขียนบทบรรณาธิการที่ชื่อว่า ‘เบ็ดเตล็ด’ ตรงนี้หลายคนเวียนกันเขียน หน้าที่อีกอย่างคือทำให้หนังสือเป็นเล่ม

Image