“การถ่ายรูปธรรมชาติหรือ wildlife คือการจดบันทึกข้อมูลใหม่ ๆ คือการทำงานวิจัยระยะยาว โดยใช้กล้องบันทึกภาพ  หลายปีที่ผ่านมามีหลายภาพช่วยเปิดโลก อย่างออร์กาหรือวาฬเพชฌฆาต คนคิดว่ามีอยู่เฉพาะแถวอาร์กติก แต่เมื่อ ๓๐ ปีก่อนผมบันทึกภาพได้ในน่านน้ำไทย เป็นหลักฐานยืนยันว่าวาฬชนิดนี้มีกลุ่มที่อาศัยและเดินทางอยู่ในน่านน้ำเขตร้อนทั่วโลกและบ้านเรา”

นัท สุมนเตมีย์ สะท้อนมุมมองการถ่ายรูปที่เน้นบันทึกธรรมชาติและพฤติกรรมของสัตว์ นอกเหนือจากความงามอันแสนมหัศจรรย์ของโลกใต้ทะเลซึ่งเปรียบเสมือนพื้นที่ลี้ลับ 

การถ่ายรูปใต้น้ำจึงเป็นงานท้าทายมากที่สุดแขนงหนึ่ง 

นัทมีความเชื่อลึก ๆ ว่าเราไม่อาจหลงรักสิ่งที่เราไม่รู้จักและไม่เข้าใจ นั่นคือเหตุผลว่าทำไมมนุษย์ต้องทำความเข้าใจโลกใต้ทะเลให้มากขึ้น

“เพราะเป็นพื้นที่ที่เราไม่รู้จัก หรือถึงรู้จักมากขึ้นเมื่อเทียบกับ ๓๐ หรือ ๔๐ ปีก่อน แต่มายุคนี้เรากลับมองอีกแบบ ยกตัวอย่างผมเคยดูหนัง Jaws ภาคแรก ตอนนั้นทุกคนพากันกลัวฉลาม กลัวทะเล จะลงไปดำน้ำต้องเจอคำถาม ‘ไม่กลัวฉลามเหรอ’ ถึงวันนี้แทนที่เราจะตระหนักรู้มากขึ้นว่าฉลามเป็นสัตว์ที่อาศัยอยู่ในธรรมชาติ มีความเป็นตัวของตัวเอง และต้องเคารพยำเกรง ฉลามกลับกลายเป็นแค่ฉากหลังของการถ่ายรูป ของการประกาศว่าฉันได้ไปเห็นมาแล้ว ผมพยายามบอกว่าหัวใจสำคัญที่สุดของการอนุรักษ์คือความพอดี ดำน้ำเจอฉลามก็ไม่ต้องกลัวถึงขนาดว่ามันจะเข้ามากินเรา แต่ก็ไม่ใช่ว่ายเข้าไปไล่เพียงเพื่อจะถ่ายรูปใกล้ ๆ”