Image

ส่องชีวิตในพงไพร ผ่าน Camera Trap 
ของ ปริญญา ผดุงถิ่น 
ผู้เชื่อว่าสัตว์เล็ก
สำคัญไม่แพ้สัตว์ใหญ่

ช่างภาพสัตว์ป่าเมืองไทย
Thai Wildlife Photographers

เรื่อง : ธเนศ แสงทองศรีกมล
ภาพ : ปริญญา ผดุงถิ่น

“ถ้ามีนักวิจัยร่วมด้วยจะดีที่สุดครับ เขามีข้อมูล รู้พื้นที่ทุกอย่างแต่เขาไม่มีอุปกรณ์ที่ดี เรามีอุปกรณ์ที่ดีมีวิชาถ่ายรูป แต่เราไม่มีความรู้เกี่ยวกับพื้นที่ ดังนั้นการร่วมมือกันคือสุดยอด”

บนความสูงกว่า ๔,๐๐๐-๕,๐๐๐ เมตรเหนือระดับน้ำทะเลของเทือกเขาหิมาลัย มีคำกล่าวขานถึงสัตว์ลึกลับตัวหนึ่ง แต่กลับไม่เคยมีใครเคยพบเจอตัวจริง กระทั่งในปี ๒๕๕๒ สตีฟ วินเทอร์ (Steve Winter) ช่างภาพสัตว์ป่าชาวอเมริกันบันทึกภาพชุด “เสือดาวหิมะแห่งลาดัก” หรือเจ้าสัตว์ลึกลับในตำนาน ณ Hemis National Park ดินแดนสหภาพลาดัก ประเทศอินเดีย 

การค้นพบดังกล่าวยืนยันต่อประชาคมโลกว่า “ยังไม่สายที่จะอนุรักษ์” และจุดประกายให้ช่างภาพสมัครเล่นคนหนึ่งในอีกฟากของโลกด้วย

“ในยุคนั้น (เสือดาวหิมะ) มันยังเป็นสัตว์ลึกลับแห่งขุนเขาสูง เขา (สตีฟ) ก็เลยคิดว่าต้องเอาชนะด้วยกล้องดักถ่าย DSLR camera trap  ผมเห็นวิดีโอเบื้องหลังการทำงาน เขาขนกระเป๋าไป ๒๐ กว่าใบมั้ง ยาวราวขบวนรถไฟเลย สุดท้ายก็สำเร็จ ภาพสวยจนทำผมละลาย เป็นภาพเสือดาวหิมะในช่วงหิมะกำลังตก ตอนนั้นผมเพิ่งเริ่มเล่นกล้องก็เลยคิดว่า ‘เอาวะ ผมต้องเอาแบบ สตีฟ วินเทอร์’” ชายหนุ่มท่าทางใจดีเล่าออกรส

จุดเริ่มต้นของปุ๋ย-ปริญญา ผดุงถิ่น นักเขียนจาก มติชนสุดสัปดาห์ ที่สละเวลาจับปากกามาจับกล้องถ่ายภาพสัตว์ป่าคือการตามรอยช่างภาพต้นแบบและรีดเค้นศักยภาพของตนเอง จนภาพของเขาปรากฏอยู่บนหนังสือภาพ Remembering Tigers ค.ศ. ๒๐๒๕ ซึ่งรวมภาพเสือโคร่งจากช่างภาพสัตว์ป่าระดับโลกหลายคน

เรื่องน่าตื่นเต้นและภูมิใจมากคือภาพของเขาจัดพิมพ์อยู่เคียงข้างกับภาพของ สตีฟ วินเทอร์ ผู้จุดประกายให้เขาอีกด้วย

Image

เสือปลากับศาลพระภูมิ สะท้อนวิถีชีวิตไทย 

ภาพนี้บอกให้รู้ว่าเสือปลาเป็นสัตว์ป่าที่ปรับตัวเก่ง ใช้พื้นที่ชีวิตทับซ้อนกับคน อย่างที่สัตว์ป่าส่วนใหญ่ไม่สามารถเลียนแบบได้ เพียงแต่การใช้พื้นที่ทับซ้อนจะเหลื่อมเวลากัน เมื่อความมืดหว่านลงมา ผู้คนพากันหลับใหลชายทุ่งตกอยู่ในความเงียบสงัด ก็เป็นเวลาของเสือปลา

Nikon D600,
Nikkor Ai-S 24mm F2.8, 5 sec,
f/2.8, ISO 1600,
1 flash, active sensor “Cognisys”

ปริญญาวนเวียนกับสัตว์ป่าที่พบเจอตามจังหวะของชีวิต เมื่อครั้งยังเด็กเขาคลั่งไคล้การตกปลาเป็นชีวิตจิตใจ ประสบการณ์นั้นเป็นวัตถุดิบสำคัญเมื่อเขาเข้าทำงานที่ มติชน ในฐานะนักข่าว ก่อนเป็นเจ้าของคอลัมน์ “สะเทินน้ำสะเทินบก” ใน มติชนสุดสัปดาห์ บอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับการตกปลาและชีวิตในผืนน้ำ 

จุดเปลี่ยนคือตอนเขาหัดดูนกตามเพื่อนที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก่อนจะได้พบนกพญาปากกว้างท้องแดง (Black-and-red Broadbill) ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา-บาลา ซึ่งเป็นนกหายาก ความประทับใจครั้งนั้นเองทำให้เขาสนใจการถ่ายภาพ

Image

เสือโคร่งใช้ชีวิตในยามค่ำคืนมากกว่ากลางวัน

การถ่ายภาพเสือด้วย DSLR camera trap จัดแสงแฟลชเพื่อสร้างบรรยากาศอันสวยงาม เผยให้เห็นชีวิตสัตว์นักล่าผู้ลึกลับขณะเดินไปในเงามืดของป่าดิบยามดึก

Nikon D90, Tokina 12-24mm F4 @16mm, 1/160 sec, f/5.6, ISO 400, 2 flashes

Image