บ้านสดชื่นของหมู่กีฏ
Hidden (in) Museum
เรื่อง : สุชาดา ลิมป์
ภาพ : บันสิทธิ์ บุณยะรัตเวช
เขาใหญ่ แก่งกระจาน ปางสีดา ดอย
อินทนนท์ ทุ่งแสลงหลวง
คือชื่อแหล่งดูผีเสื้อตามอุทยานแห่งชาติที่ผู้ชื่นชอบผีเสื้อนึกถึง
แต่ถ้ายังไม่มีโอกาสเดินทางไกล วันที่อากาศแจ่มใสน่าปั่นจักรยานมาอุทยานผีเสื้อและแมลงกรุงเทพมหานคร ในสวนวชิรเบญจทัศ (สวนรถไฟ) ระยะทางจักรยาน ๓.๒ กิโลเมตร ในรั้ว ๓๗๕ ไร่ จะได้ลัดเลาะดงไม้ ไต่เนิน ข้ามสะพาน เพลินตาบรรยากาศร่มรื่นรอบบ่อน้ำน้อยใหญ่ประหนึ่งพื้นที่ชุ่มน้ำของสัตว์หลายชนิด ซึมซาบระบบนิเวศของแมลงก่อนเข้าสู่โดมขนาด ๑ ไร่ ฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของสวน
เหลืองหนามแคว้นฉาน
Polyura nepenthes nepenthes
ภายในแบ่งส่วนจัดแสดงเป็นห้องเล่าสิ่งพิเศษของสัตว์ปีก ๖ ขา อย่างมดที่ยกวัตถุหนักกว่าตัวถึง ๕ เท่า หมัดกระโดดสูงกว่าความสูงตน ๑๐๐ เท่า หิ่งห้อยสร้างแสงสว่างเองจนถูกคนจับใส่ขวดใช้แทนโคมไฟ จนถึงเกร็ดความรู้สายพันธุ์ผีเสื้อทั่วโลก วงจรชีวิต ลักษณะปีก พร้อมร่างสตัฟฟ์ให้ศึกษาโครงสร้าง อย่างผีเสื้อปีกสีเขียว-ฟ้า ผีเสื้อแพนซีฟ้า ผีเสื้อช้างร่อน ผีเสื้อหางมังกรขาว ผีเสื้อหนอนจำปีจุดแยก ผีเสื้อเหลืองสยาม ฯลฯ การจ้องผีเสื้อนิ่งทำให้ได้สังเกตปีกว่า แท้แล้วสีสวยคือเกล็ดสีที่เรียงตัวอัดแน่น ซึ่งเครื่องสำอางที่ใช้แต่งหน้าให้ดูวาวระยับก็ได้บันดาลใจจากการเรียงตัวของเกล็ดจิ๋วบนปีกผีเสื้อ
สะพายฟ้า
Raphium sarpedon
ขอบปีกเลื่อยลายจุด
Prioneris thestylis
หนอนใบรักลายเสือ
Danaus genutia
เต็มอิ่มต่อในกรงผีเสื้อมหึมาที่จัดภูมิทัศน์เสมือนเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ ผ่านน้ำตก เจอแอ่งน้ำ ขึ้นบันไดหินประหนึ่งเดินเขา ย่อส่วนบ้านป่าของเหล่าสัตว์ปีกบางตัวจ้อยหลายร้อยตัวนับ ๒๐ ชนิด ที่พบแน่คือผีเสื้อถุงทอง ผีเสื้อหางติ่ง ผีเสื้อใบไม้ที่เมื่อหุบปีกจะมีสีคล้ายใบไม้แห้ง ครั้นกางปีกจะมีสีม่วงปนน้ำเงินสวยงาม บ้างโผบินอิสระอวดชีวิตชีวายามอาบแดด ขมีขมันผสมเกสรรักษาสมดุลระบบนิเวศ ยืนนิ่งตอมไม้ดอกจิบน้ำหวาน เกาะอยู่ตามกล้วยสุก ฯลฯ
หางดาบภูเขา
Graphium agetes
พืชอาหารและพืชน้ำหวานก็น่าสนุก สำหรับผู้สนใจสร้างแหล่งดูผีเสื้อที่บ้านให้ปลูกดอกไม้กลิ่นหอมมีสีสัน เช่น เข็ม ราชาวดี ผกากรอง ราตรี บุหงาส่าหรี ถ้าอยากศึกษาวงจรชีวิตไข่ หนอน ดักแด้ ตัวเต็มวัย ก็ให้ปลูกต้นส้ม จำปี จำปา กะทกรก ขี้เหล็ก ฯลฯ ใบพืชเหล่านี้คืออาหารอันโอชา
กะทกรกธรรมดา
Cethosia cyane euanthes
หนอนจำปีจุดแยก
Graphium doson
ในอุทยานยังมีห้องลับให้เจ้าหน้าที่เพาะเลี้ยงหนอนผีเสื้อ บางเวลาพวกเขาอาจตรวจตราในโดม พลิกใต้ใบ ยอดอ่อน ผล ก้านใบ หรือซอกพืช หาไข่จิ๋วขนาดไม่ถึง ๑ มิลลิเมตร นำไปช่วยเพาะเลี้ยงจนเป็นผีเสื้อ ส่วนไข่สมบูรณ์ที่เล็ดลอดสายตาจนฟักเป็นตัวนั้น ถ้าพวกหนอนได้กินใบไม้เพียงพอก็จะลอกคราบเป็นดักแด้ บางชนิดห้อยกับกิ่งไม้ บางชนิดอยู่ตามพื้นดินที่สูงพอให้ออกจากดักแด้เป็นผีเสื้อแล้วเกาะกางปีกได้เต็มที่ในแนวตั้ง พร้อมโผสู่โลกใบใหม่อย่างแข็งแรง
ดังนั้นโปรดระวังอย่าทำลายสิ่งกระจิริดที่ดูคล้ายหยดน้ำค้างเพราะอาจคือไข่ของผีเสื้อ !
ซุกอยู่ตรงไหนของพิพิธภัณฑ์...ต้องมาดู
หนอนจำปีจุดแยก
Graphium doson
อุทยานผีเสื้อและแมลงกรุงเทพมหานคร
ถนนกำแพงเพชร ๓ แขวงลาดยาว เขตจตุจักร
กรุงเทพฯ ๑๐๙๐๐
เปิดทุกวันอังคาร-วันอาทิตย์
เวลา ๐๘.๓๐-๑๖.๓๐ น.
โทร. ๐-๒๒๗๒-๔๓๕๙