แม้โดยทั่วไปเป็นเช่นนั้น แต่ก็มีข้อยกเว้นอยู่บ้าง สัตว์บางชนิด เช่น ปะการังส่วนใหญ่อยู่ประจำที่ ไม่เคลื่อนหนีไปไหน
ส่วนพืชบางชนิด เช่น ปาล์มเดินได้ (walking palm) ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Socratea exorrhiza พบในป่าเขตร้อนของอเมริกาใต้ก็เคยได้รับการร่ำลือว่าเดินได้ พวกมันสร้างรากใหญ่สูงเหนือพื้นดิน และเชื่อกันว่ามันเดินได้ถึงปีละ ๒๐ เมตรจากจุดเดิม จนทำให้บางคนนึกถึงเผ่าพันธุ์ต้นไม้เดินได้ในนิทานหรือนิยายต่าง ๆ (เช่น เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์) ทีเดียว

น่าเสียดายที่เรื่องลี้ลับแบบนี้ไม่เคยเกิดขึ้นจริง จากงานวิจัยในยุคปัจจุบันทำให้รู้แล้วว่า ต้นปาล์มเดินได้ไม่ได้เดินจริง แค่เพียงมีระบบรากค้ำยันที่สร้างขึ้นใหม่เรื่อย ๆ ในทิศทางที่ได้รับแสงมากกว่า ขณะเดียวกันก็ปล่อยให้รากเก่าตายไป จนดูราวกับว่ามันเคลื่อนที่ได้ แต่อันที่จริงแล้วลำต้นยังคงอยู่กับที่ไม่ไปไหน

อีกเรื่องหนึ่งที่มักยกขึ้นมาใช้แยกความแตกต่างระหว่างพืชกับสัตว์ก็คือพืชสังเคราะห์สารด้วยแสงได้ แต่สัตว์ทำไม่ได้ เรื่องนี้เป็นจริงหรือ ? ไม่มีข้อยกเว้นใด ๆ แน่หรือ ?

โลกนี้มี “สัตว์มหัศจรรย์” อยู่มาก แม้จะไม่ได้มหัศจรรย์แบบในนิทานหรือนิยาย แต่คุณลักษณะและความสามารถหลายอย่างของพวกมันก็น่าทึ่ง

มีหอยและหนอนตัวแบนบางจำพวกที่หยิบยืมพลังการสังเคราะห์สารด้วยแสงจากพืชมาใช้งานได้ เพียงแต่มันทำตัวสบายกว่านั้นหน่อย คือไม่ต้องสังเคราะห์สารเอง แต่อาศัยการอยู่ร่วมกับสาหร่ายแบบต่างได้ประโยชน์

ยกตัวอย่างหนอนทะเลรอสคอฟฟ์ (Roscoff worm) ตัวเขียวปี๋ มีชื่อวิทยาศาสตร์ยืดยาวว่า Symsagittifera roscoffensis ซึ่งสร้างความงุนงงให้นักชีววิทยามานานกว่า ๑๕๐ ปีแล้วว่า สีเขียวในตัวของมันมาจากไหนแน่  คำตอบคือมีสาหร่ายสีเขียวขนาดจิ๋วชื่อ Tetraselmis convolutae อาศัยอยู่ใต้ผิวหนังของมัน

สาหร่ายเหล่านี้สังเคราะห์สารโดยใช้พลังงานจากแสงแดด และสารที่ได้กลายเป็นพลังงานหล่อเลี้ยงชีวิตหนอนทะเลเหล่านี้ ถือเป็นการอยู่ร่วมกันอย่างสมยอมและต่างมีความสุข (symbiosis) ที่งดงามมากแบบหนึ่ง สาหร่ายได้ที่อยู่อาศัย ขณะที่หนอนทะเลก็ได้พลังงานเป็นค่าเช่าบ้าน

หนอนทะเลเหล่านี้มักอยู่รวมกันเป็นหมู่คณะ อาจมากถึงหลายล้านตัว ใครเห็นเข้าคงอดรู้สึกหยึย ๆ ไม่ได้

อีกตัวอย่างได้แก่การอยู่ร่วมกันระหว่างสาหร่ายเซลล์เดียวที่สังเคราะห์สารด้วยแสงเรียกว่าซูแซนเทลลา (zooxanthellae) กับหอยมือเสือ (giant clam) ซึ่งอยู่ในวงศ์ Tridacnidae อาศัยอยู่ตามน้ำตื้นใกล้แนวปะการัง สาหร่ายพวกนี้อาศัยอยู่กับหอย คอยสร้างสารอาหารและแบ่งให้หอย โดยหอยจะพยายามหันเปลือกหรือเนื้อตัวด้านที่มีสาหร่ายไปหาแสงอาทิตย์เพื่อให้ “ฟาร์มสาหร่าย” สร้างพลังงานได้สูงสุด  แม้หอยพวกนี้จะพึ่งพาสารอาหารจากสาหร่ายบนตัวมาก แต่ก็ยังกรองสิ่งมีชีวิตจิ๋ว ๆ กินได้แบบหอยสองฝาทั่วไป

น่าดีใจที่พบตัวอย่างสิ่งมีชีวิตที่อยู่ร่วมกันอย่างสมัครสมานสามัคคีแบบนี้ที่เกาะลันตา จังหวัดกระบี่ ในประเทศไทยด้วย

ตัวอย่างคลาสสิกที่มักกล่าวถึงในตำราเรียนและหลายคนอาจเคยได้ยินมาบ้างแล้วคือปะการังซึ่งเป็นสัตว์ที่อาศัยอยู่รวมกับสาหร่ายสีเขียวในแบบคล้ายคลึงกับกรณีของหอยมือเสือนั่นเอง แต่ปะการังนั้นสร้างโคโลนี (colony) ขนาดใหญ่ยักษ์ได้ แนวปะการังเกรตแบร์ริเออร์รีฟ (The Great Barrier Reef) ชายฝั่งของรัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย เป็นระบบปะการังใหญ่ที่สุดในโลก ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ ๓๔๔,๔๐๐ ตารางกิโล-เมตร เทียบเท่ากับสองในสามของพื้นที่ประเทศไทยทีเดียว ! โดยในพื้นที่ดังกล่าวประกอบด้วยแนวปะการังเดี่ยวราว ๓,๐๐๐ แนว เกาะแก่งราว ๙๐๐ เกาะ จนถือเป็นโครงสร้างของสิ่งมีชีวิตใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งบนโลกนี้