ฟ. Fun for Kids
Hidden (in) Museum
เรื่อง : สุชาดา ลิมป์
ภาพ : บันสิทธิ์ บุณยะรัตเวช
สุขภาพช่องปากเป็นเรื่องสำคัญ และควรสนใจแต่เด็ก
มหาวิทยาลัยมหิดลจึงจัดตั้งสิรินธรทันตพิพิธในอาคารคณะทันตแพทยศาสตร์ให้ความรู้เรื่องทันตสุขภาพแก่นักเรียน นักศึกษา และประชาชน ระหว่างรอพบแพทย์ที่โรงพยาบาลทันตกรรม
พื้นที่ห้าห้องเริ่มจาก “ใต้ร่มพระบารมีจักรีวงศ์” เกริ่นพระมหากรุณาธิคุณของกษัตริย์ไทยที่มีต่อคณะทันตแพทยศาสตร์
แล้วส่งไม้ต่อห้อง “คณะทันตแพทยศาสตร์ยุคแรกเริ่มในทวีปเอเชีย” เล่าวิธีรักษาฟันในอดีตทั้งแบบจีนที่เชื่อว่าสารพัดอาการเจ็บป่วยล้วนเกิดจากธาตุไม่สมดุล โรคทางฟันจึงรักษาด้วยการฝังเข็มร่วมกับใช้ยา ส่วนอินเดียจะเน้นดูแลมากกว่า
เช่น ใช้ไม้ชำระฟันเพื่อให้นัยน์ตาแจ่มใสปากไม่เหม็น ลิ้นรับรสได้ดี อาจใช้กิ่งสะเดาหรือชะเอมสีฟันให้สะอาด ยังน่าสนใจความเชื่อเรื่องความงามที่นิยมตะไบซี่ฟันเป็นรูปสามเหลี่ยมแหลมคม ขณะชาวสยามนิยมฟันสีดำขลับแล้วเคลือบฟันให้แข็งแรงโดยเคี้ยวหมากพลู ทั้งรู้จักใช้กิ่งข่อยซึ่งเป็นสมุนไพรมาทำความสะอาดฟัน
สนุกขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อเข้าห้องที่ ๓ จัดแสดงร้านทำฟันริมถนนยุคแรกของสยามด้วยเทคนิคโฮโลแกรม คล้ายเดินเล่นข้างทางแล้วมีหมอฟันกวักมือเรียกเข้าไปฟังเรื่องอดีตที่วิวัฒนาการจนกำเนิดการเรียนการสอน “คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล” เก๋ต่อในห้องที่ ๔ เล่าด้วย VDO magic vision แสดงการลงพื้นที่ของ “หน่วยทันตกรรมพระราชทานสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้ากรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี” ชมนิทรรศการด้วยเทคโนโลยีที่ผู้ชมเสมือนได้ร่วมสถานการณ์
เจ้าหน้าที่ซักถามประวัติคนไข้ ทำกิจกรรมตรวจฟัน มีหุ่นแพทย์ขณะรักษาฟันให้เยาวชนครั้งออกหน่วยในถิ่นทุรกันดารแสดงขั้นตอนขณะคุณหมอเริ่มกรอฟัน มีเสียงหัวกรอและไฟเปิดสว่างเพิ่มความสมจริง
ส่งท้ายความน่ารักในห้อง “ทันตสุขภาพสำหรับทุกคน” ผู้ปกครองน่าชวนเด็กเล่น-เรียนรู้โครงสร้างฟันและวิธีดูแลผ่านแปรงสีฟันด้ามโตที่วางอยู่ใกล้ช่องปากขนาดใหญ่เบิ้ม สอนแปรงฟันอย่างถูกวิธี อาจให้เด็กสวมบทบาททันตแพทย์น้อยตรวจสุขภาพช่องปากเบื้องต้น พลางให้ความรู้ถึงผลเสียของการกินขนมหวานแล้วไม่แปรงฟัน เมื่อจุลินทรีย์ในช่องปากได้รับน้ำตาลแล้วจะสร้างเมือกออกมายึดติดกับฟัน เรียกว่าคราบพลัค จุลินทรีย์ก็เหมือนคนกินอาหารแล้วต้องถ่าย ของเสียที่ขับออกมาคือกรดที่จะทำลายแร่ธาตุบนฟันเป็นรูจนเกิดฟันผุ แล้วสลับให้เด็กน้อยสมมุติตนเป็นแมงกินฟันที่มาโยกเขย่าอวัยวะในช่องปาก ยกฟันซี่ยักษ์ออกจากเหงือก ดูว่าถ้าโตเป็นผู้ใหญ่แล้วฟันหลอจะเป็นอย่างไร
ตลอดรายทางจัดแสดงเครื่องมือทำฟันประดามีแทรกแซมตามนิทรรศการ แม้เด็ก ๆ อาจไม่ถูกใจนัก แต่จะนำไปสู่ความตระหนักรู้เรื่องฟันและช่องปากเพื่อลดโรคทางทันตสุขภาพ
ซุกอยู่ตรงไหนของพิพิธภัณฑ์...ต้องมาดู
สิรินธรทันตพิพิธ
คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
๖ ถนนโยธี แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ ๑๐๔๐๐
ชมฟรี เปิดวันจันทร์-วันศุกร์ (เว้นวันพุธและวันหยุดนักขัตฤกษ์)
เวลา ๐๘.๓๐-๑๖.๓๐ น. โทร. ๐-๒๒๐๐-๗๖๕๓