สง่า จงกลสิริกุลพร เจ้าของร้านที่อยู่คู่ “ม. เกษตร” มานาน ตั้งแต่การ์ตูนดังยุค 80s ยังครองตลาด
INDEPENDENT
BOOKSTORES
ในกรุงเทพฯ
ภายในรั้วมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน บริเวณด้านหน้าโรงอาหารกลาง ๑ (สหกรณ์) ถนนชูชาติกำภู คือที่ตั้งร้านการ์ตูนเล็ก ๆ ที่เปิดให้บริการเติมความสุขมานานเกือบ ๔๐ ปี
ร้านหนังสือการ์ตูนสง่าเปิดกิจการปี ๒๕๓๐ ช่วงแรกจำหน่ายหนังสือพิมพ์ พ็อกเกตบุ๊ก และนิตยสาร ฯลฯ ก่อนจะค่อย ๆ ปรับแนวทางมาเน้นหนังสือการ์ตูน เพื่อตอบรับกลุ่มลูกค้าหลักซึ่งเป็นวัยรุ่นในมหาวิทยาลัย ตั้งแต่การ์ตูนดังยุค 80s อย่าง Black Angel, Cobra เห่าไฟ สายฟ้า, คำสาปฟาโรห์ และ มุซาชิ เจ้าหนูเคนโด้ ฯลฯ เคยครองแผงหนังสือ
“พี่ชายทำอยู่ก่อน บุกเบิกมาจากหนังสือพิมพ์ ตั้งแต่ยุคที่หนังสือพิมพ์และนิตยสารกำลังบูม ผมไปรับหนังสือแถวโรงหนังเอเธนส์ เห็นว่ามีการ์ตูนขาย จากนั้นก็ต่อยอดไปสะพานควาย พอยอดขายดีขึ้นจึงขยับขยายไปรับหนังสือ เพิ่มจากสำนักพิมพ์วิบูลย์กิจที่บางจาก รวมถึง The Talent
หนังสือการ์ตูนรายสัปดาห์ของสำนักพิมพ์มิตรไมตรีที่ซอยพาณิชย์ธน
“ตอนนั้นนิตยสารรุ่งเรืองมาก อย่าง สารคดี ผมดูเบอร์โทรศัพท์ในเล่ม แล้วไปรับเองถึงสะพานผ่านฟ้า” สง่า จงกลสิริกุลพร เจ้าของร้านหนังสือการ์ตูนสง่ารำลึกความหลัง
ร้านหน้าโรงอาหารกลาง ๑ ถนนชูชาติกำภู นอกจากการ์ตูนแล้วยังขายหนังสือพิมพ์ พ็อกเกตบุ๊ก และนิตยสาร
จากยุคที่นิสิตนิยมใช้จักรยานเป็นพาหนะหลัก สู่สมัยที่รถยนต์ส่วนตัวแพร่หลาย และมหาวิทยาลัยจัด “รถตะลัย”
หมายถึงรถบัสและรถรางที่ตระเวนให้บริการทั่วมหาวิทยาลัย ร้านหนังสือการ์ตูนเล็ก ๆ แห่งนี้ยังคงยืนหยัดข้ามกาลเวลาอย่างสง่าสมดังชื่อร้าน
เจ้าของร้านอายุ ๖๖ ปี เล่ากลางกองการ์ตูนนับพันเล่ม “คำว่า ‘การ์ตูน’ จริง ๆ แล้วครอบคลุมหลายอย่าง ลำดับแรกที่คนมักสนใจคือ ‘ลายเส้น’ ลูกค้าส่วนใหญ่เลือกจากตรงนี้ก่อน แต่สำหรับผม การ์ตูนไม่ได้มีแค่ภาพ มันมีเนื้อหาสาระ และเอกลักษณ์ของตัวเอง
“ถ้าเราเข้าใจการ์ตูนดี ๆ จะเห็นประโยชน์มากกว่าโทษ เพียงแต่ผู้ใหญ่บางคนอาจมองเป็นเรื่องไร้สาระ แต่หากได้ลองสัมผัสจะพบว่าการ์ตูนมีอะไรให้เรียนรู้อีกมาก”
เขายกตัวอย่างการ์ตูนในความทรงจำ ซึ่งบางเรื่องยังมีวางจำหน่าย
Dr. Noguchi ด้วยใจนักสู้ ! เล่าชีวิตจริงของ ฮิเดโยะ โนงุจิ แพทย์ชาวญี่ปุ่นผู้เติบโตมากับความยากลำบากและประสบอุบัติเหตุไฟคลอกจนแขนซ้ายพิการ แต่ด้วยความมุ่งมั่น เขาสู้ชีวิตตั้งแต่วัยเด็กจนก้าวขึ้นเป็นนักวิจัยระดับโลก มีผลงานสำคัญด้านการศึกษาโรคซิฟิลิส และได้รับยกย่องให้เป็นบุคคลสำคัญบนธนบัตร ๑,๐๐๐ เยนของญี่ปุ่น
ซาคาโมโต้ เรียวม่า เล่าประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นผ่านชีวิตของตัวละครเอก ตั้งแต่วัยเด็กที่ร่าเริง กระทั่งเผชิญจุดเปลี่ยนสำคัญของชีวิต ระหว่างเดินข้ามสะพาน เขาพบขบวนผู้คนเดินผ่าน ก่อนจะเกิดเหตุการณ์ปลาหล่นจากถัง จนเพื่อนของเขาถูกฟันบาดเจ็บ นับจากนั้นชีวิตของเรียวม่าก็ค่อย ๆ เปลี่ยนไป และพาเขาเข้าสู่บทบาททางการเมืองในเวลาต่อมา
“ใครอยากเว้นระยะจากโลกออนไลน์หรือกำลังมองหาแรงบันดาลใจ อย่างน้อยหนังสือการ์ตูนก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง”
ลูกค้ามีทั้งนิสิต ครูบาอาจารย์ และเจ้าหน้าที่ฝ่ายต่าง ๆ ของมหาวิทยาลัย
สุภาพบุรุษทรชน (Sanctuary) เรื่องราวของชายสองคน คนหนึ่งเป็นหัวหน้าแก๊งยากูซ่า อีกคนเป็นนักการเมือง ทั้งคู่มีอดีตร่วมกันในวัยเด็ก เคยเผชิญเหตุทุ่งสังหารในกัมพูชา ก่อนอพยพหนีเข้ามาประเทศไทย เมื่อกลับญี่ปุ่นพวกเขาใช้การเป่ายิ้งฉุบตัดสินชะตาว่าใครจะอยู่ “ที่มืด” และใครจะอยู่ “ที่สว่าง” ทว่ามีจุดหมายปลายทางเดียวกัน คือความพยายามเปลี่ยนโฉมหน้าการเมืองของญี่ปุ่น
“การ์ตูนญี่ปุ่นก่อนจะเขียน เขาศึกษารายละเอียดแล้วก็หาข้อมูลแน่น เนื้อหาเปิดกว้าง ไม่ปิดกั้น โดยเฉพาะการ์ตูนการเมืองที่มีเสรีภาพในการวิพากษ์วิจารณ์”
คนขายการ์ตูนในมหาวิทยาลัยให้ความเห็น พร้อมเล่าสถานการณ์ล่าสุดของธุรกิจหนังสือการ์ตูน
“เมื่อก่อนนิสิตอ่านหนังสือ ฟังเพลง ร้านเราก็เคยขายเทปกับซีดี แต่ทุกวันนี้มีทางเลือกเยอะ ทั้ง Netflix อีบุ๊ก โทรศัพท์เครื่องเดียวทำได้ทั้งเล่นเกมและอ่านการ์ตูน ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อยอดขาย”
ปัจจุบันรายได้ส่วนหนึ่งของร้านมาจากการส่งหนังสือพิมพ์ให้ห้องสมุดคณะต่าง ๆ ภายในมหาวิทยาลัย ถึงอย่างนั้นรายได้หลักยังคงมาจากหนังสือการ์ตูน
“การ์ตูนช่วยให้เกิดความรู้สึกนึกคิดและจินตนาการ บางครั้งยังเปิดโอกาสให้แสดงออก ใครอยากเว้นระยะจากโลกออนไลน์ หรือกำลังมองหาแรงบันดาลใจ อย่างน้อยหนังสือการ์ตูนก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง”