“จุดแข็งของเราคือความชัดเจนในการคัดเลือกต้นฉบับและจัดพิมพ์หนังสือโดยเนื้อหาจะมีขอบเขตด้านมานุษยวิทยา ประวัติศาสตร์ และสังคม ใครที่เรียนหรือสนใจด้านนี้ก็มักจะคิดถึงศูนย์ก่อนเป็นอันดับต้นๆ”

เควียร์ศึกษากับมานุษยวิทยา ของ นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ นำเสนอเรื่องราวความหลากหลายทางเพศ อำนาจของระบบศีลธรรม ข้อจำกัดของรักต่างเพศในสังคม

พุทธพาณิชย์ในตลาดหนังสือธรรมะไทย ของ ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์ ทำความเข้าใจสิ่งพิมพ์ทางพุทธศาสนาในฐานะสินค้า การขยายตัวของธุรกิจโรงพิมพ์เอกชนและสินค้าธรรมะ

ชาติพันธุ์สัมพันธ์ : การเมืองของความสัมพันธ์และแนวคิดการศึกษา ของ ประสิทธิ์ ลีปรีชา ชี้ให้เห็นว่าประเด็นที่เกี่ยวกับชาติพันธุ์มีนัยของการเมืองแฝงอยู่ ไม่ว่าปัญหาความขัดแย้งทางชาติพันธุ์ที่นำไปสู่สงครามกลางเมือง การเหยียดเชื้อชาติ หรือแม้แต่การเลือกใช้คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง

ทั้งนี้ร้านหนังสือจำหน่ายเฉพาะหนังสือที่ศูนย์เป็นผู้จัดพิมพ์เท่านั้น

สรียาเล่าว่า “ศูนย์มานุษยวิทยาฯ เป็นองค์การมหาชน ไม่แสวงหาผลกำไร เราไม่ได้มุ่งหาผลประโยชน์จากส่วนนี้ จุดมุ่งหมายหลักคือให้บริการประชาชน จุดแข็งของเราคือความชัดเจนในการคัดเลือกต้นฉบับและจัดพิมพ์หนังสือ โดยเนื้อหาจะมีขอบเขตด้านมานุษยวิทยา ประวัติศาสตร์ และสังคม ใครที่เรียนหรือสนใจด้านนี้ก็มักจะคิดถึงศูนย์ก่อนเป็นอันดับต้น ๆ ส่วนจุดอ่อนน่าจะเป็นเรื่องรายได้ เพราะฐานผู้อ่านค่อนข้างเฉพาะ ทำให้ไม่อาจสร้างมูลค่าได้มากนัก”

ปัจจุบันการคัดสรรผลงานเพื่อจัดพิมพ์แบ่งเป็นสามส่วนหลัก ได้แก่

หนึ่ง ผลงานของนักวิชาการภายในศูนย์ที่รับผิดชอบทั้งการผลิตเนื้อหาและบรรณาธิการ

สอง เชิญผู้ทรงคุณวุฒิมาเขียนในประเด็นที่กำลังเป็นที่สนใจ ซึ่งต้องอาศัยความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน

และสาม เปิดรับต้นฉบับจากภายนอก โดยแต่ละปีจะมีผลงานส่งมาให้พิจารณาและผ่านการคัดเลือกโดยคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ 

“หนังสือบางเล่มเก่ามาก บางเล่มเลิกผลิตแล้ว แต่มีคนอยากได้ ยังตามหา จึงมีข้อเรียกร้องขอให้เราผลิตซ้ำ” สรียายกตัวอย่างหนึ่งในเหตุการณ์ที่ทำให้รู้สึกว่าร้านหนังสือยังมีความหมาย

“ผู้อ่านหลักของเราเป็นนักวิชาการ เป็นผู้ที่ศึกษาด้านมานุษยวิทยา หนังสือส่วนหนึ่งเป็นตำราภาษาอังกฤษที่ค่อนข้างอ่านยาก เราจึงนำมาแปลและจัดพิมพ์ใหม่ให้”

การดำรงอยู่ของร้านหนังสือศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เพื่อทำความเข้าใจความแตกต่างหลากหลาย เปิดกว้างทางความคิด เป็นคลังปัญญาที่ช่วยเตือนสติและลดอคติในสังคม พร้อมเชื่อมโยงองค์ความรู้ด้านมานุษยวิทยาจากนักวิชาการสู่ประชาชน ผ่านตัวหนังสือและพื้นที่ของร้านหนังสือ  

ขอขอบคุณ
คุณจารุวรรณ ด้วงคำจันทร์