494 ๒๕ ปี สวนเงินมีมา ร้านหนังสือเฉพาะทางที่สร้างกระบวนทัศน์การอ่านใหม่

เมื่อเสี้ยวศตวรรษก่อน-วันที่ ๒๗ มีนาคม ๒๕๔๔-นักธุรกิจและองค์กรพัฒนาสังคมที่ตระหนักถึงปัญหาสังคม ชุมชน สิ่งแวดล้อม และศักยภาพด้านในของมนุษย์ ร่วมกันก่อตั้งบริษัทสวนเงินมีมา จำกัด เพื่อดำเนินธุรกิจควบคู่กับงานพัฒนาสังคม

ภายใต้การมีส่วนร่วมสนับสนุนของ สุลักษณ์ ศิวรักษ์ หรือ “ส. ศิวรักษ์” นักคิด นักเขียน นักวิชาการ ผู้ได้รับสมญานามว่า “ปัญญาชนสยาม” สวนเงินมีมาดำเนินกิจการบนค่านิยมใหม่มาตลอด ๒๕ ปี โดยมิได้มุ่งหวังผลกำไรเป็นที่ตั้ง หากเน้นการเรียนรู้ร่วมกันของผู้ผลิต ผู้ประกอบการ และผู้บริโภค เพื่อขับเคลื่อนสังคมสู่ทางที่ดีและเข้าถึงคุณค่าการดำเนินชีวิต

กิจการของสวนเงินมีมาในฐานะ “ผู้ประกอบการสังคม” มุ่งสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกแก่สังคม ครอบคลุมทั้งสำนักพิมพ์สวนเงินมีมา ร้านสวนเงินมีมา ซึ่งเคยเป็นทั้งร้านหนังสือและร้านอาหาร รวมถึงพื้นที่จำหน่ายสินค้าหัตถกรรมพื้นบ้านและเกษตรอินทรีย์

ผ่านมา ๒๕ ปี หนังสือหลากหลายหมวดหมู่ที่จัดพิมพ์ล้วนดำเนินไปในแนวทาง “กระบวนทัศน์ใหม่” ไม่ว่าหมวดศาสนธรรมและจิตวิญญาณ โดยเฉพาะพุทธศาสนาสายวัชรยาน หมวดการศึกษาซึ่งไม่ติดกรอบเดิม หมวดสังคมและสิ่งแวดล้อมซึ่งเน้นองค์ความรู้นิเวศวิทยาเชิงลึก ตลอดจนวรรณกรรมเยาวชน ชีวประวัติสร้างแรงบันดาลใจ จากสำนักพิมพ์อื่น ๆ

แนวทางหลักที่ชัดเจนในประเด็นศาสนา ปรัชญาและจิตวิทยา ซึ่งเชื่อมโยงครอบคลุมถึงการศึกษา สังคม เศรษฐกิจ ชีวประวัติ สุขภาพ สิ่งแวดล้อม และการเมือง คือข้อเด่นของหนังสือที่ได้รับคัดสรรขึ้นชั้นวางภายในร้าน เช่น งอกงามในความสูญสลาย, ความเรียบง่ายไร้กาลเวลา, เด็กคนสุดท้ายในป่า, เมื่อใบไม้ใกล้ปลิดปลิว, กอดตัวเองให้เป็น : คู่มือดูแลใจและกลับมารักตัวเองอย่างอ่อนโยน, หยั่งราก เป็นต้น

โลโก้ของบริษัทสวนเงินมีมา จำกัด ออกแบบโดย อังคาร กัลยาณพงศ์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ (กวีนิพนธ์) สะท้อนแนวคิด “กิจการเพื่อสังคม” ที่มุ่งเน้นพัฒนาจิตใจควบคู่การอนุรักษ์ทรัพยากรและธรรมชาติ

“การอ่านหนังสือทำให้เราเห็นมุมมองและค้นพบโลกใบใหม่ ๆ เราคัดเลือกต้นฉบับที่อ่านแล้วชุบชูจิตวิญญาณ ซึ่งผู้อ่านสามารถนำเนื้อหามาปรับใช้กับชีวิต เข้าใจตัวตนจากภายใน เข้าใจโลกและสถานการณ์รอบตัว มองเห็นความเป็นไปของสังคม รวมถึงทิศทางของอนาคต กรอบความคิดนี้เรายึดถือมาตลอดตั้งแต่ก่อตั้งสำนักพิมพ์และเปิดร้านหนังสือ” วรนุช ชูเรืองสุข บรรณาธิการสำนักพิมพ์สวนเงินมีมา กล่าวย้ำถึงตัวตนและปณิธานของร้านหนังสือ

นงลักษณ์ สุขใจเจริญกิจ ฝ่ายการตลาดและสื่อสารองค์กร บอกเล่าการเดินทางของร้านหนังสือที่ก้าวผ่านหลักไมล์สำคัญมาจนถึงเสี้ยวศตวรรษว่า

“ช่วง ๑๐ ปีแรกของการทำตลาดหนังสือ เราจัดพิมพ์และคัดสรรหนังสือดีที่มีเนื้อหาน่าสนใจ จัดงานเปิดตัวหนังสือ และสื่อสารผ่านจดหมายข่าว วิทยุ หรือโทรทัศน์ ลูกค้าก็ตามมาซื้อ

“อีก ๑๐ ปีต่อมา การเฟื่องฟูของโซเชียลมีเดียสร้างความเปลี่ยนแปลงมหาศาล ผู้คนเพลิดเพลินกับการใช้ชีวิตในโลกออนไลน์ ฉันฟังใครก็ได้โดยไม่จำเป็นต้องเข้าร้านหนังสือ ไม่อ่านก็ยังได้เพราะฟังยูทูบแทน การเสพสื่อเปลี่ยนไปมาก จากที่หนังสือและร้านหนังสือเคยเป็นแหล่งประดับประดาปัญญาและเข้าถึงความรู้ กลับกลายเป็นเรื่องรอง

“เราจึงต้องปรับตัว หนังสือวางอยู่บนชั้นคนไม่มอง ต้องหยิบประเด็นจากหนังสือมาสร้างกิจกรรม จัด Book Club และทำเวิร์กช็อปเพื่อดึงคนให้เดินเข้าร้าน แล้วสื่อสารเรื่องราวในหนังสือ ตลอด ๑๐ ปีที่ ๒ เราทำงานลักษณะนี้อย่างเข้มข้น

“กระทั่งช่วง ๕ ปีหลัง เกิดความแปรเปลี่ยนสู่อีกยุคหนึ่ง ผู้คนเริ่มเต็มอิ่มกับโลกออนไลน์ โหยหาปฏิสัมพันธ์แบบมนุษย์ อยากนั่งคุยเข่าชนกัน เปิดใจเรื่องเปราะบางที่สุดในชีวิต ทั้งความหวั่นไหว หวาดกลัว หรือบาดแผล กับคนแปลกหน้า ผู้คนกำลังแสวงหาพื้นที่กลางที่คนไม่รู้จักกันจะได้มาพบเจอ บอกเล่าเรื่องราวจากส่วนลึกของตัวเอง”

ผ่านมา ๒๕ ปี สวนเงินมีมายังคงเป็นร้านหนังสืออิสระที่ยืนหยัดเคียงข้างนักอ่าน เพื่อนำพาไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นของสังคม