เหยี่ยวออสเปรย์เป็นหนึ่งในนกหายากที่ดึงดูดช่างภาพสัตว์ป่าทั่วโลก ด้วยท่วงท่าล่าเหยื่อไม่เหมือนใคร บินดิ่งทิ้งตัวลงจากฟ้าด้วยความเร็วสูงสุด ตะครุบเหยื่อด้วยอุ้งเท้าและกรงเล็บรูปกากบาท สำหรับช่างภาพท้องถิ่น การติดตามถ่ายเหยี่ยวออสเปรย์ในโรงปรับปรุงคุณภาพน้ำกลางเมืองกระบี่ เหมือนถ่ายรูปนกในสวนหลังบ้าน

Sony A1 mark II Lens FE 600/4 GM + TC 1.4x converter

“แอ็กชันที่มันสุดคือตอนจุ่มหัวลงน้ำ บินดิ่งทิ้งตัวจากความสูงเหนือน้ำ ๑๐-๔๐ เมตร ใช้นิ้วเท้าและกรงเล็บตะครุบปลาขึ้นมา ขาบิดได้ ๓๖๐ องศา ถ้าข้างแรกจับไม่ติด อีกข้างหนึ่งจะตามกวาด ยกตัวขึ้น รูปตอนขึ้นจากน้ำบางครั้งเห็นขาหลังบิดเหมือนคนขาหักเลย”

ความไวของกล้องและกำลังขยายของเลนส์ซูเปอร์เทเลโฟโตทำให้ช่างภาพมือฉมังเห็นถึงม่านตาและเยื่อหุ้มตาของนกที่ปิดลงมาราวบานกระจกเพื่อป้องกันน้ำ เช่นเดียวกับรูจมูกที่สามารถเปิดปิดไม่ให้น้ำเข้าระหว่างพุ่งโฉบเหยื่อ ได้เห็นเกล็ดย้อนกลับบนกรงเล็บแหลมคล้ายหนามที่ช่วยเกี่ยวเหยื่อไว้

เมื่ออติพจน์โพสต์ภาพลงบนโลกออนไลน์ เผยท่วงท่าแข็งแรง แววตาดุดัน อากัปกิริยามุ่งมั่นตามสัญชาตญาณสัตว์นักล่า เรื่องราวของนกหายากกับบ่อบำบัดน้ำเสียก็เผยแพร่เร็วราวไฟลามทุ่ง

“โลเกชันกลางเมืองกระบี่และเป็นส่วนหนึ่งของบ่อบำบัดคือความต่าง ที่นี่เหมาะสำหรับฝึกถ่ายรูปเหยี่ยวออสเปรย์มากเพราะเข้าถึงง่ายสุด”

เหยี่ยวออสเปรย์มีเอกลักษณ์การจับปลาไม่เหมือนใคร ก่อนหน้านี้ช่างภาพหลายรายลงทุนเดินทางไกลถึงไต้หวันหรือยุโรปเพื่อถ่ายรูปเหยี่ยวชนิดนี้

“ผมเริ่มจากสวนหลังบ้านก่อน ฝึกถ่ายรูปนกตัวนี้ทุกวัน จากนั้นก็เป็นไปตามสเต็ป นำไปสู่สิ่งอื่น ไม่ใช่อยากถ่ายรูปสัตว์ป่าต้องดั้นด้นเข้าป่าลึก ไปถึงอินโดนีเซีย หรือเดินทางรอบโลก ช่วงแรก ๆ มีคนค่อนแคะว่าไปถ่ายรูปทำไม ทั้งเหม็น ทั้งจุดตั้งกล้องอยู่สูงกว่าขอบน้ำ แต่ที่นี่น้ำสะอาดผ่านการบำบัดแล้ว

“ผมเชื่อว่าวิชาถ่ายนกเป็นวิชาเดียวกัน นกชนิดเดียวกันแอ็กชันคล้ายกัน ต่างตรงโลเกชัน ที่นี่มีสายไฟ มีขอบปูน จริง ๆ ถ่ายรูปยาก ต้องฝึกหัด แล้วเหยี่ยวออสเปรย์มีหน้าตาแสดงอารมณ์มากที่สุด ผมเคยเจอเหยี่ยวออสเปรย์ได้ปลาตัวใหญ่จนยกขึ้นไม่ไหว มันโกรธสุด ๆ แล้วบินไปเลย ผมจึงตั้งว่าเป็น Osprey Academy กระบี่กับใจต้องเป็นหนึ่ง  ผมถ่ายรูปเหยี่ยวออสเปรย์นับแสนใบ เมื่อก่อนถ่ายรูปตั้งแต่อยู่บนฟ้าจนลงน้ำ เดี๋ยวนี้เน้นจับจังหวะช่วงลงกับขึ้นจากน้ำ

อาหารของเหยี่ยวออสเปรย์มีทั้งสัตว์เลื้อยคลานจำพวกกระต่าย สัตว์ฟันแทะ สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก รวมถึงนก แต่ส่วนใหญ่คือปลา เมื่อ “ล่า” แล้วจะอาศัยกำลังมหาศาลใต้ปีกกว้างร่วม ๒ เมตร ยก “เหยื่อ” ทั้งตัวหลุดจากผิวน้ำขึ้นสู่ท้องฟ้า

Sony A1 mark II Lens FE 600/4 GM + TC 1.4x converter

“เคยมีคนมาชวนไปถ่ายรูปที่ต่างประเทศแต่ผมไม่ไป ถ้ายังถ่ายรูปตรงนี้ไม่ได้ ไปก็เสียเงินเปล่า รูปไม่ได้ด้วยจะยิ่งเจ็บช้ำ สามปีแรกผมไม่ไปต่างประเทศเลยนะ แล้วบอกทุกคนว่าตราบใดยังถ่ายรูปนกเมืองไทยไม่ได้ อย่าเสียเงินไปเมืองนอก”

ภาพถ่ายเหยี่ยวออสเปรย์กระบี่ดึงดูดช่างภาพจากทั่วสารทิศให้เดินทางมาจังหวัดเล็ก ๆ ริมทะเลอันดามัน อติพจน์จึงร่วมกับร้านกล้อง FOTOFILE ตั้งเต็นท์กันแดดริมบ่อน้ำให้บริการช่างภาพ ประสานทีมงานเทคนิคจากผู้ผลิตกล้องยี่ห้อต่าง ๆ นำอุปกรณ์ เช่น เลนส์ซูเปอร์เทเลโฟโต มาสนับสนุนการถ่ายรูป

“การลงทุนตั้งเต็นท์ใช้เงินไม่กี่บาท แต่ช่างภาพจากทั่วประเทศน่าจะนำเงินมาใช้หลายล้าน เม็ดเงินจำนวนมากตกอยู่กับธุรกิจต่าง ๆ ในจังหวัดกระบี่ ผมคิดว่าการอนุรักษ์นกดีที่สุดคือชาวบ้านต้องมีรายได้”

นอกจากช่างภาพไทยยังมีช่างภาพต่างชาติ ทั้งจากไต้หวัน สิงคโปร์ มาเลเซีย จีน ออสเตรเลีย ฟินแลนด์ อเมริกา ยุโรป ฯลฯ เมื่อมาถ่ายรูปนกแล้วก็ถือโอกาสท่องเที่ยว เพราะช่วงที่เหยี่ยวออสเปรย์อพยพมาเมืองไทยตรงกับฤดูกาลท่องเที่ยวปลายปีของอันดามัน

หนึ่งในนั้นคือ มาร์ก สมิท (Mark Smith) ช่างภาพชาวอเมริกันที่ติดตามถ่ายรูปเหยี่ยวออสเปรย์จนมีชื่อเสียงโด่งดังและมีผลงานหนังสือ Osprey : The Glorious Pursuit of Unbridled Determination

ปลายปี ๒๕๖๗ มาร์ก สมิท กับ แอมเบอร์ เฟเวอริต (Amber Favorite) สองคู่หูเดินทางมากระบี่เพื่อมาดูเหยี่ยวออสเปรย์ให้เห็นกับตา

ที่รัฐฟลอริดา สหรัฐอเมริกา มีเหยี่ยวออสเปรย์อาศัยอยู่กว่า ๑,๐๐๐ ตัว เรียกว่าเป็นเมืองหลวงของเหยี่ยวออสเปรย์ แตกต่างจากบ่อบำบัดน้ำเสียกลางเมืองกระบี่ที่มีเพียงสี่ถึงหกตัว

“ตอนรู้ข่าวผมทั้งงงและดีใจ อึ้งไปชั่วขณะเดาใจไม่ออกว่าทำไมสมิทถึงเลือกกระบี่เป็นจุดหมายในการเดินทางมาเอเชียครั้งแรกของเขา ต้องขอบคุณที่ทำให้บ่อกระบี่เป็นบ่อนานาชาติ ขอบคุณช่างภาพทั้งคนไทยและต่างชาติ ถือว่าเหยี่ยวออสเปรย์กระบี่ติดอันดับไปแล้ว

“เหยี่ยวออสเปรย์ไม่ใช่นกที่ถ่ายรูปยาก แต่ทำอย่างไรถึงจะได้ภาพคมชัด  การถ่ายรูปนกหรือสัตว์ให้ออกมาดีขอเพียงมีความสงบ เคารพสถานที่ เคารพเพื่อน เคารพสัตว์ แค่นั้นเอง”