Image

เสื้อยืดห่านคู่ เสื้อยืดขาวประจำบ้าน ที่อยู่ในความทรงจำของคนไทยทุกยุค

เสื้อยืด ห่านคู่
คราฟต์ความสบาย
ให้กลายเป็นของทุกคน

เมด อิน ไทยแลนด์

เรื่อง : อรอุมา ศิลป์วัฒนานุกูล
ภาพ : ประเวช ตันตราภิรมย์

เสื้อสีขาวที่พ่อใส่ทับในก่อนสวม เสื้อนอกออกไปทำงานในทุกวัน เป็นแบบเดียวกันกับที่ปู่ใส่นั่งจิบชาหน้าบ้านยามเช้า และก็ยังเป็นแบบเดียวกันกับที่น้องชายใส่ซ้อมบอลหลังเลิกเรียน...เสื้อยืด
สีขาวเรียบ ไม่มีลูกเล่น ไม่มีลวดลายกับโลโก้ห่านสองตัวหันหน้าเข้าหากัน

ไม่ใช่ทุกบ้านจะมีวิถีชีวิตที่เหมือนกัน แต่แทบทุกบ้านล้วนเคยมี “เสื้อยืดห่านคู่” อยู่ในตู้เสื้อผ้า

“เราถือเป็นเสื้อยืดแบรนด์แรก ๆ ของไทย และเป็นที่จดจำว่าคือเสื้อยืดขาวประจำบ้านของทุกคน”

คำพูดที่ดูไม่เกินจริงนักของคุณบี-คุณากร ธนสารสมบัติ กรรมการผู้จัดการ บริษัทโรงงานไทยแลนด์นิตติ้ง จำกัด ผู้บริหารรุ่นที่ ๓ ของเสื้อยืดตราห่านคู่ ที่พาทีม สารคดี มารู้จักตัวตนและแห่งหนที่เป็นต้นกำเนิดเสื้อยืดประจำบ้านของใครหลาย ๆ คน ณ ถนนทรงวาด

หากจะให้เล่าถึงจุดเริ่มต้นของเสื้อยืดห่านคู่ คงต้องเริ่มที่การเดินทางเข้ามาของเสื้อยืดในไทย ที่ไม่ได้มาด้วยเส้นทางสายแฟชั่น แต่มาด้วยสายฟังก์ชันจากการเป็นเสื้อชั้นในสำหรับใส่ทำงานกลางแจ้งของทหารเรืออเมริกันและกะลาสี ก่อนจะแพร่หลายในวงกว้าง ความนิยมของเสื้อยืดในอีกซีกโลกหลั่งไหลมาเป็นสินค้านำเข้าของไทย ผ่านการขนส่งแลกเปลี่ยนในย่านการค้ายุคบุกเบิกริมเจ้าพระยาอย่างถนนทรงวาด จนกลายเป็นสินค้ามวลชนในเวลาอันรวดเร็ว เพราะคุณสมบัติซับเหงื่อ แห้งไว ระบายอากาศดี จึงไปจุดประกายแนวคิดให้คุณเจือ ธนสารสมบัติ (ชื่อเดิม จือฮง แซ่ฉั่ว) กับเพื่อนนักธุรกิจ ร่วมกันผลิตเสื้อยืดเองในไทยแทนการนำเข้า นับแต่นั้นเสียงถีบจักรเย็บผ้าและฝีเข็มในโรงงานไทยแลนด์นิตติ้งก็ไม่เคยหยุดดังเป็นเวลากว่า ๗ ทศวรรษ

Double Goose in Song Wat ร้านเสื้อยืดห่านคู่ ณ ประตู ๑๐๐ ปี ย่านทรงวาด ถ่ายทอดเรื่องราวของย่านผ่านลายพิเศษบนเสื้อยืด

Image

นิทรรศการเสื้อยืดห่านคู่ “Evolution of White T.” ในงาน Song Wat Week 2025 ที่ถนนทรงวาด เล่าเรื่องตำนานเสื้อขาวตั้งแต่ยุค 1950s ถึงปัจจุบัน

รุ่นคลาสสิกเป็นสินค้าขายดีตลอดกาล ขายดีทุกช่องทาง อาจจะด้วยความเคยชิน ราคาไม่แพง โดยเฉพาะตลาดท้องถิ่น ถ้าในมุมคนสมัยก่อน ใส่ตัวเดียวเอาอยู่ทั้งวัน แล้วก็ทนด้วย”

“ทรงวาด สำเพ็ง เยาวราช เป็นจุดที่เราสามารถกระจายสินค้าไปสู่วงกว้างได้ และด้วยจิตวิญญาณของคนทำธุรกิจที่นี่ ความน่าเชื่อถือเป็นสิ่งที่สำคัญ เป็นสิ่งที่รุ่นบุกเบิกถึงปัจจุบันยึดถือเรื่องนี้มาก เราไม่ได้ขายแค่เสื้อยืด แต่เราขายความมั่นใจ ขายความประณีต ขายความน่าเชื่อถือซึ่งกันและกัน”

จากพื้นที่แห่งความทรงจำ สู่การบ่งบอกตัวตนของห่านคู่ว่าเสื้อยืดตัวเก่งของทุกคน Born in Song Wat ยึดหัวหาดบริเวณประตู ๑๐๐ ปี เพิ่มช่องทางการขายสินค้าและสร้างจุดถ่ายรูปที่ใครเดินผ่านก็อดไม่ได้ที่จะแบ่งปันภาพลงโซเชียลฯ เป็นกลยุทธ์ในการขยับปรับตัวให้เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของผู้คนโดยไม่รู้ตัว อีกนัยหนึ่งก็เพื่อสื่อสารว่าความดั้งเดิมและความร่วมสมัยสามารถอยู่ด้วยกันได้อย่างลงตัว เหมือนกับห่านคู่ที่แม้ปัจจุบันจะผลิตเสื้อยืดรุ่นใหม่ออกมาหลายคอลเลกชัน แต่ก็ยังมีรุ่นคลาสสิกเป็นเรือธงของแบรนด์

“รุ่นคลาสสิกเป็นสินค้าขายดีตลอดกาล ขายดีทุกช่องทาง อาจจะด้วยความเคยชิน ราคาไม่แพง โดยเฉพาะตลาดท้องถิ่น ถ้าในมุมคนสมัยก่อน ใส่ตัวเดียวเอาอยู่ทั้งวัน แล้วก็ทนด้วย ส่วนหนึ่งความทนจะเกิดจากความเชื่อว่าเงินเป็นสิ่งที่หายาก เราจึงต้องพยายามทำสินค้าที่คนซื้อรู้สึกว่าคุ้มค่าที่จะจ่ายเงิน”

มุม DIY ให้ออกแบบเสื้อยืดห่านคู่ ด้วยตัวรีดติดลายร่วมสมัยในแบบฉบับของตัวเอง เป็นกิจกรรมที่ถูกใจนักท่องเที่ยวต่างชาติอย่างมาก

Image

Image

เสื้อยืดห่านคู่ขยับปรับตัวจากเสื้อยืดขาวคลาสสิก สู่ไลน์ผลิตภัณฑ์ร่วมสมัย ทั้งรูปทรง เนื้อผ้า และบรรจุภัณฑ์ เพื่อให้เข้าถึงผู้คนและวิถีชีวิตที่หลากหลายยิ่งขึ้น

คุณบีเสริมถึงความคุ้มค่าของเสื้อยืดห่านคู่ ที่ในหนึ่งกล่องบรรจุเสื้อสามตัว ด้วยเพราะกลุ่มลูกค้าหลักในยุคเริ่มแรกคือกลุ่มคนที่หนักเอาเบาสู้ ลุยงานตลอดสัปดาห์ เมื่อเลือกซื้อเสื้อผ้าใส่จึงต้องคุ้มค่า มีความสะดวก ใส่ได้ทั้งวัน และสบายตัว จนกลายเป็นภาพจำว่าเสื้อยืดสีขาว เป็นเครื่องแบบความสบายของคนในทุกบทบาท ที่ขับเคลื่อนด้วยแรงกาย แรงใจ และความหวัง ตั้งแต่เจ้าของกิจการไปจนถึงคนใช้แรงงาน และยังเป็นจุดยืนของห่านคู่ในเรื่อง “ความสบายที่ ‘คราฟต์’ มาดี”

นิยามความสบายของเสื้อยืดห่านคู่ คือความสบายทางร่างกาย ที่เกิดจากการออกแบบอย่างตั้งใจ พัฒนาองค์ความรู้ที่อาศัยทักษะเชิงช่างและรูปแบบในการตัดเย็บเพื่อความสบายเมื่อยามสวมใส่ นอกเหนือไปกว่านั้นยังเป็นความสบายทางใจ ด้วยราคาที่จับต้องได้ ใช้ทน และสื่อถึงการเป็นตัวเองได้อย่างมั่นใจ

“ความสบายของคนยุคก่อนคือความสบายตัว เพื่อให้ยังมีแรงทำงานต่อไปได้ แต่เราก็มองว่าความสบายมันไม่ได้จำกัดอยู่ที่เสื้อยืดสีขาวที่เป็นรุ่นดั้งเดิม คนรุ่นก่อนอาจจะมีความสบายคือความบาง เบา ซับเหงื่อดี แต่คนรุ่นใหม่อาจบอกว่า ความสบายคือไม่ต้องดูแลเยอะ ไม่ต้องรีด และใส่ได้ในทุกโอกาส”

ห่านคู่มองเห็นพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไป จึงค่อย ๆ ขยับตัวตามผู้คน จากเสื้อยืดขาวคลาสสิกคุ้นตาที่เน้นขายส่งร้านประจำ สู่การกระจายสินค้าผ่านช่องทางโมเดิร์นเทรดและโลกออนไลน์ เพื่อให้เสื้อยืดตัวเดิมเดินทางไปถึงผู้คนหลากหลายกลุ่มยิ่งขึ้น ตัวอย่างเช่น “ห่านคู่โมเดิร์น” แฝดผู้น้องของรุ่นคลาสสิก ที่ได้พัฒนาในเรื่องผ้า รูปทรง การตัดเย็บ รวมถึงบรรจุภัณฑ์ที่เพิ่มการอธิบายสินค้า สะดวกต่อการเลือกซื้อและตัดสินใจ

ห่านคู่ยังแตกแขนงแบบเสื้อยืดเพื่อรองรับวิถีชีวิตที่มีเงื่อนไขแตกต่างกัน จึงเกิดรุ่น Plus+ ที่นุ่มเป็นพิเศษสำหรับคนที่อยากให้เนื้อผ้าสัมผัสผิวอย่างอ่อนโยน, รุ่น Active Dry ที่แห้งไวสำหรับสายกิจกรรมเช้าจดเย็น, ทรงโอเวอร์ไซซ์หรือครอปสำหรับคนที่อยากบอกตัวตนผ่านรูปทรงเสื้อและรุ่น Ordinary ที่ออกแบบมาเพื่อสรีระและวิถีของผู้หญิงที่เคยเป็น “ผู้ซื้อให้คนอื่น” แล้ววันนี้ได้หันมาเลือกใส่เอง แต่ไม่ว่าจะแตกไลน์เสื้อยืดออกไปมากเพียงใด หัวใจหลักของห่านคู่ก็ยังคงอยู่ที่ความสบายไม่เปลี่ยนแปลง

“ความสบายมันอยู่ที่ว่าคุณใส่แล้วอึดอัดไหม ทั้งทางกายและทางใจ ซึ่งต้องอาศัย craftsmanship ความประณีตที่ใส่ลงไป วันนี้ที่เราเห็นเสื้อยืดที่ใส่มาในซองเรียบ ๆ สีขาวหนึ่งตัว มันผ่านกระบวนการมาหลายขั้นตอนมาก ก่อนที่จะแพ็กใส่ถุง เรายังคงรีดเสื้อ บรรจงพับ ก่อนส่งมอบให้ถึงมือลูกค้า แกะมาจริง ๆ คือใส่ได้เลย”

Image

เพราะสภาพอากาศเมืองไทยและวิถีชีวิตแบบไทย ๆ ต้องการความเข้าใจจากคนที่เติบโตมาท่ามกลางสิ่งเดียวกัน ความสบายของห่านคู่จึงไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ หากเกิดจากประสบการณ์ที่สั่งสมในอุตสาหกรรมสิ่งทอหลายสิบปี

Image

บี-คุณากร ธนสารสมบัติ กรรมการผู้จัดการ บริษัทโรงงานไทยแลนด์นิตติ้ง จำกัด ผู้บริหารรุ่น ๓ ของเสื้อยืดตราห่านคู่ กับพื้นที่บอกเล่าการเดินทางของเสื้อยืดสีขาวคลาสสิกจากอดีตสู่ปัจจุบัน

เพราะสภาพอากาศเมืองไทยและวิถีชีวิตแบบไทย ๆ ต้องการความเข้าใจจากคนที่เติบโตมาท่ามกลางสิ่งเดียวกัน ความสบายของห่านคู่จึงไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ หากเกิดจากประสบการณ์ที่สั่งสมในอุตสาหกรรมสิ่งทอหลายสิบปี เริ่มต้นที่การคัดสรรฝ้ายคุณภาพ ซึ่งต้องเป็นเส้นใยฝ้าย cotton comb ที่มีความยาว ทนทาน ช่วยให้เนื้อผ้าเรียบลื่น และลดปัญหาการเกิดขุยผ้าเมื่อใช้งานไปนาน ๆ

จากปุยฝ้ายถูกนำมาปั่นเป็นเส้นด้ายและถักทอจนเป็นผืนผ้า ผ่านกระบวนการตรวจสอบด้วยสายตา เพ่งมองรายละเอียดไม่ปล่อยให้ตำหนิใดหลุดลอด จนได้ผ้าขาวสะอาดพร้อมสำหรับการตัดเย็บโดยช่างที่ชำนาญ แต่ละฝีเข็มบรรจงลงบนตัวเสื้อยืดอย่างมีแบบแผน โดยให้ความสำคัญกับคอเสื้อ ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญของความสบายยามสวมใส่

ช่างแต่ละคนมีทักษะเฉพาะสำหรับรูปแบบงานที่เป็นเอกลักษณ์ของห่านคู่ เริ่มจากเสื้อยืดแบบดั้งเดิมที่ใช้ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน พัฒนาเป็นคอเสื้อแบบ rib stitch ที่ช่วยให้ผ้ามีคุณสมบัติยืดดี คืนตัวได้ ไม่เสียทรง รวมถึงในรุ่นเสื้อยืดคอกว้าง ที่ใช้การเย็บตะเข็บแบบซิกแซ็ก เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นในการสวมใส่ และเพิ่มความประณีต ละเอียดในเสื้อยืดทุกตัวด้วยการเย็บ blind stitch ที่ซ่อนเส้นด้ายไว้ภายใน ทำให้ภายนอกดูเรียบเนียนไร้รอยเย็บ

Image

เสื้อยืดห่านคู่ผ่านกระบวนการผลิตอย่างละเอียดในทุกขั้น ตั้งแต่การตัดเย็บ รีด พับ จนพร้อมสวมใส่ทันทีเมื่อถึงมือลูกค้า

นอกจากความสบายและมาตรฐานการผลิตที่ไว้ใจได้แล้ว ห่านคู่ยังยืนหยัดในฐานะสินค้า “Made in Thailand” ที่ผู้คนเชื่อมั่น จากเสื้อยืดคู่บ้านของคนไทย ขยายสู่ตลาดประเทศเพื่อนบ้าน ด้วยคุณภาพเดียวกันที่ผ่านการยอมรับมาอย่างยาวนาน

“เราใช้ฝีมือคน ต้องอาศัยความชำนาญ ความประณีตของช่างเย็บ ในการผลิตเสื้อที่มีคุณภาพและได้มาตรฐาน เรายังเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องจักรเพื่อความเสถียรและความแม่นยำ และยังมองไปถึงเรื่องความยั่งยืนด้วยการลด post production waste ที่จะช่วยลดการสร้างของเสียจากกระบวนการผลิต”

นอกจากความสบายและมาตรฐานการผลิตที่ไว้ใจได้แล้ว ห่านคู่ยังยืนหยัดในฐานะสินค้า “Made in Thailand” ที่ผู้คนเชื่อมั่น จากเสื้อยืดคู่บ้านของคนไทย ขยายสู่ตลาดประเทศเพื่อนบ้าน ด้วยคุณภาพเดียวกันที่ผ่านการยอมรับมาอย่างยาวนาน ตอกย้ำภาพลักษณ์ของห่านคู่ว่าเป็น “เสื้อยืดธรรมดาที่ทำมาดี” ผลิตโดยโรงงานไทย ด้วยมาตรฐานการผลิตของไทย และความเชี่ยวชาญของแรงงานไทยในทุกขั้นตอน

ช่วงที่เสื้อยืดห่านคู่ทำแคมเปญ “ธรรมดาที่ทำมาดี” เป็นการสื่อสารตรง ๆ แบบไม่อ้อมค้อม แต่กลับสร้างแรงกระเพื่อม ปลุกกระแสไวรัลให้ห่านคู่เป็นที่พูดถึงในวงกว้าง เพราะยืนเคียงข้างคนธรรมดาที่แม้ไม่ได้โดดเด่นแต่ก็สามารถมีพื้นที่ให้ได้เป็นตัวของตัวเองโดยไม่ต้องกดดัน ชวนกลับมามองความสบายที่แท้จริงซึ่งเริ่มต้นจากการยอมรับและเข้าใจในตนเอง เพราะจริง ๆ แล้วในความธรรมดามักซ่อนความพิเศษและมีความหมายเฉพาะตัวเสมอ

“สุดท้ายแล้วความสบายมันอยู่ที่ตัวเรา ต้องสบายในความเป็นตัวของตัวเอง ไม่ตามกระแส แต่ต้องรู้จักปรับตัวอยู่ตลอดเวลา เหมือนกับห่านคู่ที่เป็นเสื้อยืดธรรมดาแต่มอบความสบายที่สุดและไม่หยุดพัฒนาตนเอง เพื่ออยู่คู่คนไทย มีชีวิตอยู่กับคนไทยไปเรื่อย ๆ ตราบที่อากาศบ้านเรายังร้อนอยู่ ก็อยากให้มีห่านคู่คู่ไปด้วยเพื่อคลายร้อนกับคุณ”

บางทีนี่อาจเป็นเหตุผลที่ทำให้ห่านคู่ไม่ใช่แค่เสื้อยืดธรรมดา หากเป็นผลลัพธ์ของความตั้งใจที่ถูก “คราฟต์” มาอย่างดี เพื่อเป็นเสื้อของคนหมู่มากที่ผูกพันและเข้าใจความรู้สึกของผู้คน...เสื้อยืดห่านคู่บางตัวอาจอยู่กับเรามาเนิ่นนานจนดูเหมือนว่าเติบโตมาพร้อมกับเราเสียด้วยซ้ำ